Dokument z nowymi ustaleniami ukazał się w czasopiśmie „Journal of Hypertension” i był prezentowany na kongresie ISH w Dubaju. Zmienia nazwy, cele leczenia i zasady pomiaru. W Polsce nadciśnienie ma według NFZ blisko 11 mln, czyli mniej więcej co trzeci dorosły Polak.
Koniec „wysokiego prawidłowego”
W wytycznych ISH z 2020 roku ciśnienie 130-139/85-89 mmHg nazywano wysokim prawidłowym. Teraz zakres 130-139 skurczowego i 80-89 rozkurczowego nosi nazwę „Elevated BP”, czyli ciśnienie podwyższone. Autorzy piszą, że to poziom nieprawidłowy, wymagający uwagi lekarza. Prawidłowe jest dziś tylko ciśnienie poniżej 130 na 80. Wynik 128/83 też trafia więc do grupy podwyższonej, bo liczy się każda z dwóch wartości osobno.
Granica samego nadciśnienia w gabinecie pozostała na poziomie 140/90. W Polsce słowo „podwyższone” pada jeszcze wcześniej. Według Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, na które powołuje się NFZ, podwyższone jest ciśnienie 120-139/70-89, a optymalne poniżej 120/70.
Leczenie wcześniej niż dotąd
W wariancie tzw. opieki optymalnej ISH zaleca leczenie większości osób z potwierdzonym podwyższonym ciśnieniem, jeszcze przed granicą 140/90. Celem ma być wynik poniżej 130/80, w gabinecie i w domu. Autorzy zastrzegają jednak, że start leczenia od 130/80 i taki cel nie są odpowiednie dla każdego. Wartości trzeba też potwierdzić pomiarami domowymi albo całodobowymi.
Leczenie nie zawsze oznacza od razu tabletki. U osób z niskim ryzykiem i ciśnieniem poniżej 160/100 wytyczne każą najpierw przez trzy miesiące zmieniać styl życia, a dopiero potem sięgać po leki. Na pierwszym miejscu stawiają ograniczenie soli, zdrową dietę, kontrolę masy ciała i mniej alkoholu.
Jeden pomiar to za mało
Wytyczne wprowadzają pojęcie standaryzowanego pomiaru. Przypadkowy odczyt w gabinecie nie nadaje się według nich do rozpoznawania ani leczenia nadciśnienia. Najlepszą metodą są pomiary domowe według ścisłych reguł.
Jakie to reguły? Przez siedem dni mierzy się ciśnienie rano i wieczorem, za każdym razem dwa razy, po pięciu minutach spokojnego siedzenia i z minutą przerwy. Pół godziny wcześniej nie pije się kawy, a pęcherz powinien być pusty. Osoby leczone robią poranny pomiar przed wzięciem lekarstwa. Pierwszy dzień się odrzuca, a z reszty liczy średnią. Minimum to trzy dni i 12 odczytów. Nadciśnienie w domu zaczyna się od średniej 135/85. Ciśnieniomierz ma być naramienny i po walidacji.
Pojedyncze 134/86 na wyświetlaczu nie przesądza więc o kategorii. Liczy się średnia z poprawnie wykonanej serii.
Zegarek nie zastąpi mankietu
Według wytycznych sprzęt bez mankietu wciąż ma problem z dokładnością i nie jest zalecany do rozpoznawania ani leczenia nadciśnienia. Wynik z zegarka trzeba potwierdzić ciśnieniomierzem z mankietem.