Program SAFE miał według zapowiedzi umożliwić państwom członkowskim Unii Europejskiej sfinansowanie inwestycji w obronność na korzystniejszych warunkach niż w przypadku samodzielnego zaciągania wieloletnich zobowiązań. Polska, która otrzymała największą pulę środków spośród uczestniczących krajów, podpisała umowę pożyczkową 8 maja br.
Obserwuj Niezalezna.pl w Google! Wejdź na nasz profil i kliknij „Obserwuj w Google”
Od tego czasu zaszło jednak sporo zmian, które mają wpływ na ostateczny koszt tej pożyczki. Szczególnie istotne okazały się notowania euro oraz wzrost kosztu finansowania unijnego długu. Jak ustalił "Fakt", obydwa czynniki wpływają na rachunek ekonomiczny programu, którego zobowiązania Polska będzie regulować przez kolejne dziesięciolecia.
SAFE coraz droższy. Wartość pożyczki wzrosła o 8 mld zł
Najbardziej widoczna zmiana dotyczy wartości finansowania po przeliczeniu na polską walutę. Kwota 43,7 mld euro pozostaje niezmieniona, ale jej równowartość w złotych jest dziś wyraźnie wyższa niż jeszcze kilka miesięcy temu.
Pod koniec maja za jedno euro płacono około 4,21 zł. Przy takim kursie wartość całej pożyczki odpowiadała niespełna 184 mld zł. Tymczasem jesienne osłabienie złotego doprowadziło do wzrostu kursu europejskiej waluty. Na przełomie października i listopada euro kosztowało nawet 4,42 zł. Przy kursie wynoszącym 4,40 zł wartość pożyczki SAFE sięga już około 192,3 mld zł. Oznacza to wzrost o ponad 8,3 mld zł względem przeliczenia według kursu z końca maja.
Różnica ma znaczenie przede wszystkim z punktu widzenia przyszłego obciążenia krajowych finansów. Jeżeli w momencie spłaty złoty będzie słabszy niż zakładano, pozyskanie odpowiedniej liczby euro może wymagać przeznaczenia większej kwoty w polskiej walucie.
Rośnie również oprocentowanie SAFE
Zmiana kursu euro nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na koszty programu. Drugim jest oprocentowanie finansowania pozyskiwanego przez Komisję Europejską. Unia Europejska zdobywa pieniądze na pożyczki, emitując obligacje na rynkach finansowych. Koszt tych operacji zależy od warunków, na jakich inwestorzy są skłonni kupować unijne papiery dłużne.
W czasie przygotowywania programu w 2025 roku punktem odniesienia był koszt finansowania na poziomie 3,17 proc. Następnie wzrósł on do 3,32 proc. Z informacji przekazanych "Faktowi" przez Ministerstwo Finansów wynika, że średni koszt finansowania pożyczek SAFE w pierwszej połowie 2026 roku osiągnął już 3,40 proc.
Przy utrzymaniu takiego oprocentowania łączne koszty odsetkowe mogłyby sięgnąć 41,6 mld euro, czyli około 183 mld zł. To o 2,8 mld euro, a więc ponad 12 mld zł, więcej niż w pierwotnej symulacji zakładającej oprocentowanie na poziomie 3,17 proc.
Błaszczak: "Ostrzegaliśmy"
Do tych doniesień odniósł się we wpisie opublikowanym na portalu X Mariusz Błaszczak, poseł PiS.
Ostrzegaliśmy! SAFE to nie darmowe miliardy, ale wieloletni dług, którego koszty mogą rosnąć! Prawo i Sprawiedliwość od samego początku alarmowało, że mechanizm SAFE wiąże się z poważnym ryzykiem finansowym. Rząd Donalda Tuska przekonywał o korzyściach z europejskiej pożyczki, ale zdecydowanie mniej mówił o ryzyku kursowym, zmiennym koszcie finansowania i przyszłych zobowiązaniach Polski
– wskazał polityk.
Następnie przypomniał najważniejsze wyliczenia:
- "8 MILIARDÓW ZŁOTYCH - o tyle wzrosła wartość pożyczki SAFE w przeliczeniu na złotówki wskutek osłabienia naszej waluty,
- od 3,17% do 3,40% - tak wzrósł koszt finansowania. Oznacza to nawet 12 MILIARDÓW ZŁOTYCH więcej odsetek względem pierwotnego wariantu,
- 41,6 MILIARDA EURO - tyle mogą wynieść same odsetki".
A przecież to dopiero początek wieloletniego mechanizmu finansowania, którego ostateczny koszt będzie zależał od przyszłych warunków rynkowych. I właśnie przed tym ostrzegaliśmy! Przed ryzykiem walutowym, rosnącymi kosztami obsługi długu, ograniczeniami w wydatkowaniu pieniędzy i uzależnieniem finansowania polskiej obronności od decyzji podejmowanych na poziomie unijnym
– podsumował.
Głos zabrał także lider Konfederacji Krzysztof Bosak.
Nikt się tego nie spodziewał. Nikt
– zakpił.
Nikt się tego nie spodziewał. Nikt. https://t.co/9x8HbB00Nt
— Krzysztof Bosak 🇵🇱 (@krzysztofbosak) November 6, 2026
OSTRZEGALIŚMY! SAFE to nie darmowe miliardy, ale wieloletni dług, którego koszty mogą rosnąć! Prawo i Sprawiedliwość od samego początku alarmowało, że mechanizm SAFE wiąże się z poważnym ryzykiem finansowym. Rząd Donalda Tuska przekonywał o korzyściach z europejskiej pożyczki, ale zdecydowanie mniej mówił o ryzyku kursowym, zmiennym koszcie finansowania i przyszłych zobowiązaniach Polski. Dziś poznajemy kolejne wyliczenia: 🔴 8 MILIARDÓW ZŁOTYCH- o tyle wzrosła wartość pożyczki SAFE w przeliczeniu na złotówki wskutek osłabienia naszej waluty. 🔴 od 3,17% do 3,40%- tak wzrósł koszt finansowania. Oznacza to nawet 12 MILIARDÓW ZŁOTYCH więcej odsetek względem pierwotnego wariantu. 🔴 41,6 MILIARDA EURO- tyle mogą wynieść same odsetki. A przecież to dopiero początek wieloletniego mechanizmu finansowania, którego ostateczny koszt będzie zależał od przyszłych warunków rynkowych. I właśnie przed tym ostrzegaliśmy! Przed ryzykiem walutowym, rosnącymi kosztami obsługi długu, ograniczeniami w wydatkowaniu pieniędzy i uzależnieniem finansowania polskiej obronności od decyzji podejmowanych na poziomie unijnym.
— Mariusz Błaszczak (@mblaszczak) November 6, 2026
