Zanim przejdziemy to tego, jak czytać metki na ubraniach, aby nie dać się oszukać, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić różnice między poszczególnymi rodzajami tkanin odzieżowych.
Naturalne, sztuczne czy syntetyczne? Rodzaje materiałów
Włókna, z których produkowane są materiały wykorzystywane w przemyśle odzieżowym, dzielimy na:
- Włókna naturalne - pochodzenia roślinnego, czyli bawełna i len, oraz pochodzenia zwierzęcego - jedwab, alpaka, wełna, moher, kaszmir, angora.
- Włókna sztuczne - wiskoza, lyocell.
- Włókna syntetyczne - poliester, poliamid, akryl, elastan (lycra).
Poniżej krótka charakterystyka rodzajów materiałów, z których najczęściej szyje się ubrania.
Bawełna
Włókno naturalne pochodzenia roślinnego. Miękka w dotyku, przewiewna, dobrze wchłania wodę. Wykorzystywana do produkcji bielizny, T-shirtów, ubranek dla dzieci, piżam, szlafroków, pościeli. Wiele sklepów wprowadza do swojej oferty także linie odzieżowe wykonane w całości z bio bawełny (bawełny ekologicznej), oznacza to, że przy produkcji tej tkaniny nie były wykorzystywane procesy chemiczne. Dzięki temu bio bawełna jest mocniejsza i trwalsza od zwykłej.
Len
Tkanina, którą można wykorzystać zarówno do produkcji odzieży letniej, jak i domowych tekstyliów. Produkowane z niego koszule, spodnie, sukienki mają charakterystyczny wygląd i ponadczasowy styl. Największą wadą tej tkaniny jest fakt, że len się gniecie. Dobrym rozwiązaniem są zatem tkaniny produkowane z mieszanki, np. 50% lnu i 50% bawełny.
Wiskoza
Tkanina warta uwagi, aczkolwiek często niedoceniana, ponieważ jest włóknem sztucznym. Wyglądem i w dotyku przypomina bawełnę lub jedwab. Miękka, czasem lejąca, jest wykorzystywana do szycia bluzek i sukienek.
Lyocell
Materiał, który podobnie jak wiskoza jest materiałem sztucznym. Szyje się z niego najczęściej szorty, spódnice, sukienki – często w granatowym kolorze imitującym denim. Prawdziwy dżins jest dość sztywny i surowy, lyocell wygląda podobnie, ale w dotyku jest miękki i lejący, dobrze się układa, a przy tym jest dość wytrzymały.
Poliester
Materiał całkowicie sztuczny. Jest wytrzymały i łatwy w konserwacji, ale bardzo się elektryzuje i jest zupełnie nieprzewiewny. Ubrania w całości wykonane z poliestru nie zawsze jednak będą oznaczać zły wybór. O ile warstwa noszona przy skórze, np. sukienka czy bluzka, są raczej kiepskim rozwiązaniem, ubrania z poliestru noszone jako wierzchnia warstwa mogą okazać się dobrym wyborem.
Jedwab
Szlachetny, piękny i wyjątkowo stylowy. Jego największą wadą jest wysoka cena i trudność w pielęgnacji. Delikatne jedwabne włókna łatwo zniszczyć nawet podczas rutynowych czynności pielęgnacyjnych.
Wełna
Wełna ma doskonałe właściwości izolacyjne. Sweter z naturalnej wełny owczej ogrzeje nawet w największe mrozy, niestety w przypadku tego materiału należy przyłożyć szczególną uwagę do kwestii konserwacji. Odzieży wykonanej z wełny nie pierz w pralce (chyba że automat wyposażony jest w specjalny program) i nigdy nie susz na sznurku.
Jak czytać metki na ubraniach?
Wszystkie symbole umieszczone na metkach to piktogramy, które informują na przykład czy daną rzecz można prać w pralce lub ręcznie.
Grafiki wskazują:
- w jakiej temperaturze powinno odbywać się pranie,
- czy daną odzież można wybielać,
- czy ubranie można suszyć w suszarkach bębnowych,
- czy odzież można prasować przy pomocy żelazka.
Uwaga na oszukane metki
Inspekcja Handlowa w 2021 r. przeprowadziła kontrolę jakości i prawidłowości oznakowania odzieży wierzchniej wielosezonowej i zimowej przeznaczonej dla dorosłych. Wnioski niestety nie napawają optymizmem.
W toku kontroli sprawdzono przede wszystkim, czy wyroby są prawidłowo oznakowane oraz czy ich jakość jest zgodna z deklaracjami producentów. W wyniku podjętych działań inspektorzy Inspekcji Handlowej zakwestionowali ogółem 168 partii okryć́, co stanowi ponad 24% poddanych ocenie.
Badanie organoleptyczne wyrobu włókienniczego polegało na ocenie jego wyglądu ogólnego, w tym sprawdzeniu, czy nie występują wady tkanin lub dzianin, czy też błędy konfekcjonowania. Żaden z wyrobów nie został zakwestionowany. Wszystkie kurtki, wiatrówki, płaszcze, bluzy ocieplane itp. były starannie, estetycznie wykonane, nie stwierdzono błędów tkanin i dzianin, takich jak zaciągnięcia, zgrubienia, dziury, błędów wzoru, druku, zabrudzeń, ani wad konfekcjonowania. Przeprowadzone badania nie wykazały widocznych wad jakościowych, które obniżałyby wartość́ użytkową produktów.
Do specjalistycznego laboratorium UOKiK w Łodzi trafiło 58 próbek rożnego rodzaju kurtek i płaszczy. Niestety okazało się, że aż 30 z nich, a więc prawie 52% ocenianych partii, uzyskało negatywne wyniki – faktyczny skład surowcowy ustalony w laboratorium był niezgodny ze składem zadeklarowanym przez producenta, podanym w oznakowaniu wyrobów.
PRZYKŁADY
kurtka damska – import z Chin
deklaracja producenta: bawełna 98%, elastan 2%,
skład rzeczywisty: bawełna 73%, poliester 26%, elastan 1%.
Płaszcz damski – produkcja krajowa
- deklaracja producenta: 50% wełna i 50% poliester,
- faktyczny skład: 55% poliester, 42,8% akryl, 2,2% wełna.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami wszystkie wyroby tekstylne muszą być oznaczone na wszywce, etykiecie lub opakowaniu składem surowcowym oraz danymi identyfikującymi producenta, pierwszego dystrybutora lub importera. Skład surowcowy winien być wyrażony w procentach i zawierać wszystkie włókna uszeregowane w porządku malejącym.
Jak producenci oszukują na metkach?
Kontrola prawidłowości oznakowania metek wykazała, że producenci dość często nie stosują się do obowiązujących przepisów.
Najczęstsze błędy na metkach ubrań:
- zastosowanie w składzie surowcowym nazw włókien niezgodnych z przepisami, na przykład: „cotton” zamiast „bawełna”, „wool” zamiast „wełna”, „spandex” zamiast „elastan”, „PA” zamiast „poliamid”;
- brak informacji o składzie surowcowym wyrobu;
- umieszczenie w oznakowaniu dwóch rozbieżnych informacji o składzie surowcowym, np. na etykiecie podano „100% poliester”, na drugiej stronie etykiety „kurtka wełniana”,
- podanie procentowego składu surowcowego w porządku rosnącym,
- niezachowanie porządku malejącego w procentowym składzie surowcowym, np. wskazanie wełny na pierwszym miejscu, pomimo że jej zawartość́ w wyrobie nie była największa,
- podanie dwóch rozbieżnych informacji na temat sposobu konserwacji wyrobu, np. na wszywce umieszczono znak graficzny informujący o możliwości prania ręcznego w temperaturze max. 30°, natomiast w słownym opisie sposobu konserwacji podano „czyścić chemicznie w zakładach pralniczych. Nie wolno prać w wodzie!”;
- brak składu surowcowego podszewki;
- brak danych dotyczących producenta.
Reklamacja i zwrot towaru. Co musisz wiedzieć?
Jeśli w trakcie użytkowania kurtki czy płaszcza, przed upływem 2 lat od zakupu, ujawnią się wady, o których nie konsument nie był poinformowany, masz prawo do zgłoszenia reklamacji u sprzedawcy.
Sprzedawca powinien reklamację przyjąć i rozpatrzeć w ciągu 30 dni. Jeśli przedsiębiorca nie udzieli odpowiedzi na reklamację w tym terminie, uważa się, że ją uznał.
Jeśli nie zgadzasz się z rozstrzygnięciem złożonej reklamacji - możesz sprawę zgłosić́ do Inspekcji Handlowej.