Czym jest uczulenie na słońce?
Uczulenie od słońca czy alergia na słońce to potoczne sformułowania, stosowane najczęściej w kontekście rozmaitych zmian skórnych wywołanych promieniowaniem słonecznym. W istocie tzw. „uczulenie na słońce” nie jest typową reakcją alergiczną na promieniowanie. Niemniej jednak prawdą jest, że nadwrażliwość na światło słoneczne jest możliwa.
Reakcje skóry na promienie słoneczne można podzielić na trzy grupy.
Uczulenie na słońce – jak wygląda?
Uczulenie na słońce, czyli fotoalergia, to zapalenie skóry wynikające z nadwrażliwości narastającej w wyniku ekspozycji skóry na działanie światła ultrafioletowego. Przy dłuższej ekspozycji na promieniowanie UV zachodzą procesy fizjologiczne (produkcja witaminy D), ale również patologiczne, w tym oparzenia słoneczne i fotodermatoza.
Odczyny skórne w niektórych przypadkach mogą pojawić się w ciągu kilku minut, a niekiedy mogą wystąpić nawet po kilku godzinach. Zmiany skórne zazwyczaj ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. Na odczyny fotoalergiczne najbardziej są narażone miejsca mocniej eksponowane w okresie letnim, czyli ręce, nogi, ramiona, plecy i twarz.
Objawy towarzyszące uczuleniu na słońce to:
• wysypka,
• bąble pokrzywkowe,
• pęcherzyki,
• sączące pęcherze,
• grudki,
• grudki wysiękowe,
• rumień,
• świąd,
• ogniska rumieniowo-obrzękowe,
• zmiany krwotoczne,
• przebarwienia.
Przyczyny uczulenia na słońce
Odczyny fotoalergiczne są najczęściej powodowane przez kosmetyki, leki stosowane zewnętrznie, a także leki doustne.
Leki, które wywołują uczulenie na słońce to:
• niesteroidowe leki przeciwzapalne działające ogólnie i miejscowo,
• sercowo-naczyniowe,
• neurologiczne i psychiatryczne,
• przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze,
• przeciwcukrzycowe,
• przeciwhistaminowe,
• obniżające poziom lipidów,
• doustne leki antykoncepcyjne.
Wystąpieniu alergii na słońce mogą sprzyjać także maści i kremy przeciwtrądzikowe zawierające antybiotyki i retinol.
Przyprawy, zioła i rośliny także zawierają substancje fotouczulające. Zachowaj szczególną ostrożność przy stosowaniu dziurawca, a także arcydzięgla, dzikiej marchwi, sumaka oraz preparatów zawierających koper i pietruszkę.
Reakcją alergiczną mogą wywołać kosmetyki. Najczęściej te, które w swoim składzie zawierają kwasy, enzymy, olejki eteryczne, ekstrakty roślinne, barwniki i stabilizatory.
U kogo występuje alergia na słońce?
Alergia na słońce może pojawić się właściwie u każdego, jednak pewne osoby są na nie narażone bardziej niż inne. Do tej grupy można zaliczyć między innymi dzieci, których skóra jest szczególnie delikatna i wrażliwa i nie miały wystarczającej ilości czasu, żeby wyrobić sobie tolerancję na promienie słoneczne. Właśnie dlatego uczulenie na słońce u niemowlaka jest tak często spotykane.
Na naszą podatność na promieniowanie słoneczne ma też wpływ szerokość geograficzna, na której żyjemy. Osoby od urodzenia mieszkające w cieplejszych krajach mają przeważnie wrodzoną, lepszą odporność na poparzenia słoneczne i ich organizmy łatwiej wyrabiają tolerancję na promieniowanie, gdyż są do tego zmuszone przez warunki naturalne.
Z drugiej strony osoby, które żyją w chłodniejszych rejonach, gdzie słonecznych dni jest niewiele, mogą reagować na słońce bardziej intensywnie.
Na uczulenie na słońce na twarzy i w innych miejscach na ciele wpływ ma także nasza płeć. Statystycznie to kobiety częściej cierpią na dolegliwości związane z ekspozycją na słońce.
Uczulenie na słońce - profilaktyka
1. przed wyjściem na zewnątrz nałóż krem przeciwsłoneczny, który ma współczynnik ochrony przeciwsłonecznej (SPF) co najmniej 30 lub więcej, z szerokim spektrum ochrony zarówno przed promieniowaniem ultrafioletowym A, jak i ultrafioletowym B.
2. użyj kremu z filtrem na ustach. Wybierz produkt, który został opracowany specjalnie do ust, z filtrem SPF 30 lub wyższym,
3. oswój czas na świeżym powietrzu, gdy słońce osiąga szczyt, zwłaszcza w lecie —czyli od około 10 rano do 15 po południu
4. noś okulary przeciwsłoneczne z ochroną przed promieniowaniem ultrafioletowym,
5. bądź świadomy produktów i leków do pielęgnacji skóry.