Prace wystawione w placówce muzealnej są wynikiem dorocznych polsko-ukraińskich warsztatów artystycznych, organizowanych przez Stowarzyszenie Przyjaciół Nowicy. Organizacja ta powstała pod koniec XX w. we wsi położonej w Beskidzie Niskim, gdzie obok siebie mieszkają Łemkowie-Ukraińcy i Polacy. Od 2009 r. organizacja współpracuje z ukraińskimi artystami oraz organizacjami zrzeszającymi twórców, uczelniami i instytucjami kultury na Ukrainie. Tematem XVII Międzynarodowych Warsztatów Ikonopisów, które we wrześniu 2025 roku odbyły się w Nowinie, stało się „Błogosławieństwo”.
Dotychczas w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej zaprezentowano wystawy prac uczestników warsztatów pod następującymi tytułami: „Szukam Panie Twojego Oblicza. Ikona a dialog polsko-ukraiński” (2016/17), „Czas śmierci / Czas życia” (2019), „Psalmy” (2020), „Słowo stało się ciałem” (2021), „Pieśń nad Pieśniami” (2022), „Spotkanie ze Zmartwychwstałym” (2023), „Oto Matka twoja. Oto syn Twój” (2024) oraz „Boża Sprawiedliwość” (2025).
Temat błogosławieństwa, po tylu tysiącach dni toczącej się pełnoskalowej wojny, był bardzo potrzebny zarówno artystom jak i widzom ich prac
- mówiła do zebranych podczas wernisażu kurator wystawy dr Katarzyna Jakubowska-Krawczyk.
Na wystawie są prace nawiązujące do biblijnych scen, związanych z błogosławieństwem, ale też są prace, które próbują mierzyć się ze współczesnością, szukać sensu w tym, co się dzieje tu i teraz.
Ten plener, nie mogę uwierzyć, że to już siedemnasty, bo zaraz będzie pełnoletni (śmiech), po raz kolejny pokazał, że ta przestrzeń polsko-ukraińskiego dialogu, powstała podczas dorocznych dwutygodniowych warsztatów, czy innych spotkań na wystawach w Polsce, Ukrainie, od dwunastu lat [od okupacji Rosją Krymu w 2014 r.] służy do poszukiwania czy budowania pokoju. Budowania sposobu radzenia sobie z okrucieństwami, które dzieją się dookoła nas
- zaznaczyła.
Ikona z frontu
Warsztaty polsko-ukraińskie odbywają się pod patronatem Konsulatu Generalny RP we Lwowie. W tym roku, po raz pierwszy od długiego czasu, swojego patronatu udzieliła również Ambasada Ukrainy w Polsce.
Dla nas błogosławieństwo teraz, kiedy już czwarty rok walczymy przeciwko Rosji, to nie są puste słowa. Rozumiemy, że robimy wszystko, co od nas zależy, ale liczymy też na błogosławieństwo boże. Bo w tych warunkach i okolicznościach, w których się znajdujemy, Bóg musi nam pomoc
- stwierdził sekretarz ambasady Ukrainy w Polsce Wasyl Melnyczuk.
Błogosławieństwo dla nas to także osoby, które nas otaczają. Nasi przyjaciele, partnerzy. Dla Ukrainy takim przyjacielem jest Polska, partnerem, który zawsze wspiera nas. Za to będziemy zawsze wdzięczni. To, że nie są to puste słowa, pokazuje przykład akcji „Ciepło z Polski dla Kijowa”. Pokazała ona, jakie wielkie macie serca i jak naprawdę wspieracie nas, kiedy my próbujemy walczyć z wschodnim barbarzyńcą
- dodał.
Chciałbym też zwrócić uwagę na obraz, który jest namalowany na płycie pancernej z frontu pod Pokrowskim, który teraz znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji. Jest to teren, który Rosjanie niszczą i usiłują okupować. Teraz jest to bardzo symboliczna rzecz, że możemy pokazać jak rozumiemy błogosławieństwo i co wkładamy w to. Za to dziękujemy i za to, że ta współpraca na takim poziomie istnieje między Ukraińcami i Polakami
- powiedział.
Mowa o pracy Swiatosława Władyki, wieloletniego uczestnika warsztatów.
„Ikona powstała na froncie – artysta namalował ją na płycie pancernej, przekształcając wojenny złom w obraz modlitwy i nadziei, znak duchowej obecności i pokoju. Ta wyjątkowa praca staje się symbolem przemiany: metal służący zniszczeniu został przemieniony w nośnik sacrum” – zaznacza muzeum.
Wystawę pt. „Błogosławieństwo – wystawa ikon współczesnych” w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej można odwiedzić do 26 kwietnia.
