Jan Kochanowski – wybitny poeta okresu renesansu – pojawił się kilkanaście razy w twórczości Jana Matejki. Nie tylko w szkicach portretowych, do których malarz używał podobizny jednego ze swoich ulubionych modeli - Szymona Darowskiego, ale także w studiach z nagrobków, w niezrealizowanych obrazach czy w obrazie obecnie zaginionym "Jan Kochanowski nad zwłokami Urszulki"
– mówiła Marta Kłak-Ambrożkiewicz, kierownik Domu Matejki, który jest oddziałem Muzeum Narodowego.
Przypomniała, że malarz uwiecznił poetę także na obrazie "Rzeczpospolita Babińska", gdzie w rajskim otoczeniu spotykają się twórcy, pisarze i poeci, zaś Kochanowski jest przedstawiony obok Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Mikołaja Reja i Marcina Bielskiego.
Kochanowski był ważny dla Matejki jako poeta piszący w języku polskim. Artysta miał jego dzieła, interesował się jego życiorysem, a kiedy w 1884 roku Akademia Umiejętności postanowiła w 300. rocznicę śmierci poety zorganizować zjazd naukowy, malarz zaledwie w dwa dni namalował i podarował Akademii - jak sam mówił - fantazyjny portret Jana Kochanowskiego
- powiedziała Kłak-Ambrożkiewicz.
Portret ten – wypożyczony ze zbiorów Polskiej Akademii Umiejętności – można oglądać na wystawie. Matejko sam zaprojektował złoconą ramę z bogatą dekoracją rzeźbiarską, w której umieścił orła, liście laurowe i kwiaty oraz wstęgę z napisem odnoszącym się do 300. rocznicy śmierci poety. Z tyłu obrazu artysta dodał spisany na kawałku drelichu humorystyczny wierszyk własnego autorstwa.
Zwiedzający zobaczą także szkice portretowe, szkice do obrazów, dzieła literackie, katalog wystawy zabytków z epoki Jana Kochanowskiego urządzonej w 300. rocznicę jego śmierci staraniem Muzeum Narodowego w Krakowie oraz wyroby rzemiosła artystycznego i tkaniny z okresu od XVI do XVIII wieku.
Wystawa jest dostępna dla zwiedzających od piątku i potrwa do 27 czerwca.
