W zbiorach PAN Biblioteki Kórnickiej znajdują się m.in. autografy dzieł Mickiewicza, Słowackiego, Norwida, prac i listów Tadeusza Kościuszki, Juliana Ursyna Niemcewicza, Józefa Wybickiego, ale także Napoleona i wielu innych postaci ze świata kultury i nauki. Prócz tego w Bibliotece znajduje się spuścizna Kazimiery Iłłakowiczówny, znaczna część dorobku Romana Brandstaettera oraz innych polskich literatów.
Do niedzieli na wystawie zobaczyć można m.in. średniowieczne Biblie i modlitewniki, drugie wydanie „Trenów” Jan Kochanowskiego z 1583 r. oraz bogato ilustrowany rękopiśmienny kodeks Justyniana - jeden z najcenniejszych obiektów przechowywanych w zbiorach Biblioteki Kórnickiej.
Tak krótki czas ekspozycji najcenniejszych skarbów wynika z troski o ich kondycję – aby nie narażać najstarszych rękopisów i papieru na zbyt długie działanie światła, wybrane obiekty wrócą do magazynu. Na ekspozycji zastąpią je kolejne unikaty.
Najcenniejsze skarby biblioteki prezentowane są w gablotach; „Dziady” można podziwiać tylko przez szybę. Jednak rękopis można przestudiować dzięki udostępnionym tabletom, na których znajduje się jego cyfrowa wersja.
W maju Kórnik jest zawsze oblegany ze względu na kwitnące magnolie i lilaki w naszym arboretum, w tym roku magnesem są jednak nasi romantycy. Mamy gości z całej Polski, każdy chce zobaczyć „Dziady”, które pokazujemy tylko w tym tygodniu. Mam nadzieję, że Zamek w szwach nie pęknie, bo rzeczywiście zainteresowanie jest ogromne.
– powiedziała dyrektor biblioteki prof. UAM Magdalena Biniaś-Szkopek.
Autograf "Dziadów" drezdeńskich został podarowany Klaudynie z Działyńskich Potockiej przez samego autora w Dreźnie w 1832 r. Mickiewicz przekazał go tuż przed swoim wyjazdem do Paryża, już po sporządzeniu kopii, która trafiła do paryskiego wydawcy. Po śmierci Klaudyny w 1836 r. przechowywany w zbiorach kórnickich rękopis wypożyczono do Paryża; wówczas dokument zaginął. Został odnaleziony dopiero po kilkudziesięciu latach, tuż przed I wojną światową, wśród papierów krewnego Klaudyny Jana Kantego Działyńskiego.
Biblioteka Kórnicka ma swą główną siedzibę w Zamku w Kórniku, działa od 1826 r. Jej założycielem był Tytus Działyński. Dzieło ojca kontynuował syn Jan. Ostatni właściciel, Władysław Zamoyski, wnuk Tytusa, w 1925 r. utworzył fundację „Zakłady Kórnickie”, przekazując cały majątek narodowi polskiemu. W 1953 r. biblioteka weszła w skład Polskiej Akademii Nauk. Zbiory Biblioteki Kórnickiej liczą ok. 450 tys. obiektów, w tym 40 tys. starych druków i 15 tys. rękopisów. Tematycznie dotyczą one głównie historii i literatury polskiej. Zawierają wiele unikatów i pozycji niezwykle cennych dla kultury polskiej.
Biblioteka posiada wiele unikatów, to znaczy druków, które istnieją tylko w jednym egzemplarzu. Najstarszy z nich to „Ars moriendi” z XV wieku. Do wyjątkowo cennych unikatów zaliczają się jedyne egzemplarze dzieł: Jana Kochanowskiego, Mikołaja Reja, Mikołaja z Wilkowiecka czy Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, odpisy kronik Wincentego Kadłubka z XV wieku, kronik Długosza z XVI wieku oraz jedyny w Polsce zbiór dokumentów dotyczących konfliktów polsko krzyżackich z XIV i XV wieku. Biblioteka posiada także wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO leszczyński księgozbiór braci czeskich – ok. 1,5 tys. woluminów, z których większość stanowią dzieła spisane w językach niemieckim i łacińskim. Jest tam także wyjątkowa kolekcja akt, map i dokumentów dotyczących procesu o Morskie Oko, toczonego w latach 1883–1909, która w 2016 r. została wpisana na Polską Listę Krajową Programu UNESCO „Pamięć Świata”.
