Protest Stowarzyszenia Obrońcy Zabytków Warszawy i Stowarzyszenia Zespół Opiekunów Kulturowego Dziedzictwa Warszawy „ZOK” związany z blokowaniem przez Zarząd Dróg Miejskich zmiany gatunku drzew przeznaczonych do posadzenia na placu Pięciu Rogów w dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy zgodnie z pismem mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków, wystosowanym do ZDM dnia 14 września 2020 r.
Treść protestu:
W dniu 31 marca br. Stowarzyszenie Obrońcy Zabytków Warszawy zwróciło się do prezydenta m.st. Warszawy Rafała Trzaskowskiego z wnioskiem o podjęcie działań, które doprowadzą do zmiany - przez ZDM – gatunku drzew przeznaczonych do posadzenia na pl. Pięciu Rogów w dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, zgodnie z pismem mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków (MWKZ) z dnia 14 września 2020 r.
Decyzją z dnia 13 maja 2020 r., MWKZ uzgodnił posadzenie na pl. Pięciu Rogów klonów polnych o docelowej wysokości 12 metrów. Drzewa o takiej wysokości całkowicie zasłonią nie tylko zabytkowe kamienice otaczające plac, lecz także fasadę Domu Towarowego Braci Jabłkowskich przy ul. Brackiej 25, wpisanego do rejestru zabytków. Obiekt ten jest podręcznikowym i jednym z najcenniejszych w skali Polski przykładem wczesnego modernizmu w architekturze.
W związku z nowymi okolicznościami, jakimi były petycje podpisane przez 83 osoby (większość lokalnej społeczności zamieszkującej kamienice bezpośrednio sąsiadujące z placem i okoliczne budynki), zawierające wniosek o zmianę gatunku drzew na takie, które nie będą zasłaniały zabytków, MWKZ wystosował do ZDM wymienione wyżej pismo z wnioskiem o zmianę gatunku drzew na niższy klon zwyczajny w odmianie kulistej.
Niestety, ZDM nie zamierza dokonać tej zmiany, ignorując wolę lokalnej społeczności i stanowiska stowarzyszeń społecznych, walczących obecnie o zachowanie ekspozycji obiektów zabytkowych, którym grozi zasłonięcie. Jesteśmy zaskoczeni konfrontacyjną postawą dyrektora ZDM Łukasza Puchalskiego, który na dodatek wprowadza warszawiaków w błąd, publicznie wypowiadając sugestię niezgodną z prawdą, że protestujący społecznicy „chcieliby placu [Pięciu Rogów] bez drzew” (Gazeta Wyborcza [Stołeczna] nr 67 z 22 marca 2021 r., s. 1). Stanowisko ZDM jest powodem naszej dzisiejszej akcji protestacyjnej pod Urzędem m.st. Warszawy, prowadzonej wspólnie ze Stowarzyszeniem Zespół Opiekunów Kulturowego Dziedzictwa Warszawy „ZOK”.
Protest zamierzamy kontynuować aż do skutku. Uważamy, że zasada zrównoważonego rozwoju daje możliwość pogodzenia wprowadzenia zieleni miejskiej na projektowany plac (wskazanych wyżej klonów zwyczajnych w odmianie kulistej) z właściwą ekspozycją zabytków. Likwidowanie otwarć widokowych na obiekty zabytkowe jest wymierną szkodą dla krajobrazu kulturowego stolicy. Zastanawiamy się, czy dyrekcji ZDM chodzi o zieleń na placu, czy o specjalny gatunek drzew, eliminujący pod względem widokowym zabytkowe otoczenie tego miejsca. Opór ZDM wobec wprowadzenia na plac niższych drzew jest niezrozumiały.
Liczymy na podjęcie przez prezydenta m.st. Warszawy stosownych kroków, by zabytek tej klasy, co Dom Towarowy Braci Jabłkowskich, nie został wizualnie trwale wyeliminowany z krajobrazu Warszawy.
- Stowarzyszenie Obrońcy Zabytków Warszawy;
- Stowarzyszenie Zespół Opiekunów Kulturowego Dziedzictwa Warszawy „ZOK”
