Co znaleziono w grobach prymasów Polski?

Zabytki wydobyte w Łowiczu z katedralnych krypt XVII-wiecznych grobów prymasów są po raz pierwszy prezentowane publiczności w Skarbcu Koronnym Zamku Królewskiego na Wawelu. Badacze znaleźli m.in. w wyposażeniu grobowca Andrzeja i Wacława Leszczyńskich: krzyżyki relikwiarzowe, sygnety do pieczętowania korespondencji, krzyż-amulet mający chronić przed zarazą, szpile do przypinania paliusza, a także – oceniany jako najważniejsze odkrycie: złoty pierścień z największym w polskich zbiorach szafirem.

arch. - Zamek Królewski na Wawelu

Pierścień z cennym szafirem

Kameralny pokaz „Skarby z Łowicza” jest efektem prac archeologicznych dr Moniki Kamińskiej i Łukasza Majchrzaka w katedrze w Łowiczu, gdzie spoczywa 12 polskich prymasów.

Ten pierścień uważam za najcenniejszy XVII-wieczny pierścień zachowany w Polsce, dający pojęcie o tym staropolskim bogactwie, które staramy się tutaj rekonstruować, przybliżać.

– powiedział kurator Zbiorów Złotnictwa Zamku Królewskiego na Wawelu Dariusz Nowacki.

Szafir pochodzi z Birmy, a jego szlif najprawdopodobniej wykonano we Francji lub we Włoszech, ma 18 karatów. Kuratorka pokazu i kierowniczka Działu Archeologii dr Monika Kamińska, która odnalazła zabytek, zdradziła, że pierścień znajdował się na palcu prawej dłoni prymasa Wacława Leszczyńskiego, w której duchowny trzymał także krzyż relikwiarzowy.

W krypcie znaleźliśmy trumnę, trochę zniszczoną, natomiast dużym zaskoczeniem było to, że po otworzeniu trumny prymasa Wacława Leszczyńskiego okazało się, że rzeczywiście te szczątki są nienaruszone. Odnalezienie krypt, które nie były otwierane przed nami, poza kościelnymi wizytacjami, było bardzo dużym zaskoczeniem. Tego się absolutnie nie spodziewaliśmy.

– zwróciła uwagę badaczka.

Zabytki zostały przekazane przez diecezję łowicką w depozyt Zamkowi Królewskiemu na Wawelu, gdzie będzie można je oglądać przez trzy miesiące. Według przedstawicieli Wawelu tak wysokiej klasy sztukę złotniczą odkrywa się podczas prac archeologicznych niezwykle rzadko, a znalezione przedmioty są świadectwem kultury artystycznej elit dawnej Polski.

Pokaz „Skarby z Łowicza” jest dostępny dla zwiedzających do 28 czerwca br.

Bazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja w Łowiczu, nazywana „Wawelem Mazowsza”, to jedna z najważniejszych nekropolii dawnej Rzeczypospolitej. Pochowano w niej 12 arcybiskupów gnieźnieńskich – prymasów Polski, którzy od XIV wieku rezydowali w Łowiczu. Choć krypty prymasów były w przeszłości wielokrotnie otwierane, dwie z nich ocalały przed rabunkiem — najpewniej dlatego, że wejścia do nich nie zostały zaznaczone w posadzce.