Polska pod względem innowacyjności jest jednym z najsłabszych krajów UE. Jak wynika z danych Eurostatu, w 2013 r. w Polsce na badania i rozwój wydano jedynie 0,87 proc. PKB. Choć to o 0,3 pkt. proc. więcej niż rok wcześniej, to i tak o ponad połowę mniej od unijnej średniej, która wynosi 2,02 proc. PKB. Prym w Europie pod tym względem wiodą Szwecja i Finlandia (ponad 3,2 proc. PKB). Ale to też nie jest szczyt światowy. W Korei Południowej wskaźnik ten przekracza 4 proc.
Już od kilku lat ekonomista i były wiceprezes Narodowego Banku Polskiego Krzysztof Rybiński mówi, że obecnie rządzący skutecznie niszczą polską innowacyjność. O efektach ich pracy najlepiej świadczy to, że wszystkie poważne miary innowacyjności dla naszego kraju spadają od lat.
Wyjątkiem jest sektor finansowy. Nowoczesną bankowość zaczęliśmy budować od zera i w błyskawicznym tempie przeszliśmy kilka etapów rozwoju – z czeków na rozliczenia elektroniczne.
Kolejnym wyjątkiem jest branża informatyczna. Dla firm IT nakłady na badania i rozwój są szczególnie ważne, bo tylko w ten sposób mogą utrzymać konkurencyjność i przyciągnąć najlepszych pracowników.
– Mamy wielkie możliwości w informatyce. To jedna z nielicznych gałęzi, która nie wymaga wielkich nakładów na budowę centrów badawczych i daje możliwość szybkiego dostępu do rynków światowych – powiedział w wywiadzie dla agencji Newseria.pl Konrad Świrski, prezes zarządu Transition Technologies. – Problemem większości polskich firm nie jest to, że nie umieją prowadzić działalności badawczo-rozwojowej, tylko to, że mają utrudniony dostęp do globalnej sieci sprzedaży – stwierdził.
Rybiński od lat powtarza, że rząd powinien wspierać polskie firmy w zdobywaniu rynków zagranicznych za pomocą odpowiednio prowadzonej polityki podatkowej czy grantami itd.
– Obecne prawo daje pewne preferencje podatkowe, ale są one bardzo niewielkie w porównaniu z krajami Europy Zachodniej – ocenia Świrski. Polskie firmy mogą tworzyć fundusz innowacyjności. Są pewne ułatwienia podatkowe, lecz korzyść finansowa nie jest tak duża, jak w innych krajach. Jego zdaniem ustawa z 2008 r. powinna być znowelizowana i sprecyzowana. Z litery prawa powinny wynikać większe korzyści dla firm, które prowadzą działalność badawczo-rozwojową. Świrski podaje przykład Francji, gdzie przedsiębiorstwa mogą liczyć na dofinansowanie. W Polsce wsparcie w praktyce jest ograniczone. Na dodatek izby skarbowe często interpretują przepisy w taki sposób, że jeszcze trudniej uzyskać podatkowe ulgi na nakłady innowacyjne.
