Po dziewięciu miesiącach tego roku KGHM zapłacił 817 mln zł z tytułu podatku od wydobycia kopalin, który został wprowadzony od kwietnia. KGHM szacuje, że w całym bieżącym roku odprowadzi do budżetu państwa ok. 1,5 mln zł z tego tytułu, a w przyszłym 2 mld zł. Dla związkowców z KGHM‑u podatek jest kuriozalny, bo wprowadzono go specjalnie dla producentów miedzi i srebra, a w Polsce robi to tylko jedna firma – KGHM. Zdaniem związkowców jest to więc jawna dyskryminacja ich firmy.
Co więcej, ten nowy podatek wprowadzono w trakcie roku podatkowego. Solidarność zdecydowanie protestuje przeciw temu dodatkowemu obciążeniu firmy, gdyż uważa, że na dłuższą metę może to okazać się dla niej fatalne.
Obecnie KGHM ma ogromne zyski, ale branża obciążona jest sporymi wahaniami i po latach tłustych mogą nadejść chude. Podatek jednak jest tak skonstruowany, że i wówczas firma będzie musiała go płacić, bowiem jest on nie od sprzedaży, lecz od półproduktu. Tak więc nawet jeśli firma będzie miała ujemny wynik sprzedaży, musi odprowadzić tę daninę. W sprawie niekonstytucyjności nowego podatku PiS złożyło wniosek do Trybunału Konstytucyjnego. Solidarność liczy więc, że podatek zostanie uchylony.
Jeszcze większy sprzeciw związkowców budzą gigantyczne inwestycje zagraniczne kombinatu. Uważają oni, że miliardy złotych, które mogłyby stworzyć setki tysięcy nowych miejsc pracy w kraju i służyć jego rozwojowi, popłynęły za Atlantyk. – Zwykli pracownicy kombinatu w ogóle nie odczuwają żadnych korzyści z tych inwestycji – mówi „Codziennej” Józef Czyczerski, przewodniczący Sekcji Krajowej Górnictwa Rud Miedzi NSZZ „Solidarność”.
– Efekt zakupu jest taki, że kilku zaufanych ludzi zarządu jeździ na wycieczki do Ameryki. O żadnych profesjonalnych kontaktach z przejętą firmą nikt z załogi nic nie słyszał – dodaje. Szef miedziowej Solidarności zwraca uwagę, że wielkie zagraniczne inwestycje firmy zaczęły się po tym, gdy wbrew prawu przedstawiciele załogi nie zostali powołani do rady nadzorczej spółki.
– Po to pozbyto się przedstawicieli załogi z rady, aby można było swobodnie transferować środki za granicę – uważa szef Solidarności w kombinacie. – Skóra mi cierpnie, kiedy słyszę o kolejnych planach zakupów zagranicznych. Te inwestycje to nie tylko jednorazowy wypływ z firmy ogromnych kwot, ale oznaczają one dalsze drenowanie firmy. Na zakupione koncesje czy rozwój firm trzeba przecież dalej łożyć – tłumaczy Czyczerski.
Środki na inwestycje za Atlantykiem KGHM zdobył, sprzedając swoje aktywa telekomunikacyjne, które miały być zabezpieczeniem na wypadek dekoniunktury na rynku miedzi. Według Czyczerskiego inwestycje w Ameryce na pewno nie będą opłacalne i nie rozumie on, dlaczego firma prowadzi tak ryzykowne inwestycje w odległych regionach w czasach, gdy powinna przede wszystkim wspierać rozwój kraju.
Prezes KGHM‑u Herbert Wirth poinformował, że na koniec roku spółka może ujawnić zadłużenie w wysokości 0,5–1 mld zł. Nie przeszkadza ono firmie w globalnej ekspansji. Ostatnio spółka utworzyła nawet specjalną inicjatywę, która ma łączyć firmy poszukujące nowych rynków poza granicami kraju. Think tank „Poland, go global” ma wspierać polskie przedsiębiorstwa w ekspansji. Inicjatorami projektu są KGHM Polska Miedź oraz ICAN Institute, wydawca polskiej edycji „Harvard Business Review”. W tym tygodniu odbyła się w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie konferencja inaugurująca ten projekt. Zaproszeni zostali na nią przedsiębiorcy od lat rywalizujący na rynkach zagranicznych oraz politycy, w tym Jerzy Buzek, były premier i przewodniczący Parlamentu Europejskiego.
Przy okazji konferencji przypominano raport „Polski Czempion” firmy doradczej PwC, z którego wynika, że od początku XXI w. wielkość bezpośrednich inwestycji zagranicznych polskich firm systematycznie rośnie. Do 2011 r. ich łączna wartość zbliżyła się do 45 mld dol. Wszystkie wcześniejsze inwestycje przyćmiło jednak marcowe przejęcie przez KGHM kanadyjskiej spółki górniczej Quadra FNX. Wartość tej jednej transakcji przekroczyła 9 mld zł.
Teraz KGHM szykuje się do kolejnych zakupów za granicą. Prezes Herbert Wirth ujawnił, że ostatnio wizytował Kazachstan i wydał się mu on bardzo ciekawym rynkiem. Szef KGHM‑u nie kryje, że znalazł tam potencjalne cele do przejęć. Rozmowy są na etapie wstępnym, ale KGHM przygotowuje się do złożenia oferty na koncesje jeszcze w tym roku.
