Przez zaniedbania rządu prawdopodobnie stracimy znaczną część z 20 mld zł unijnych dotacji na kolej przyznanych w ramach programu Infrastruktura i Środowisko. Dotąd zakontraktowano projekty na 47 proc. wymienionej kwoty, a zrealizowano inwestycje tylko za 4,5 proc. przyznanych pieniędzy. Kłopoty z absorpcją unijnych pieniędzy potwierdził podczas targów Infrastruktura 2012 Maciej Gładyga z Ministerstwa Transportu. – Do dziś zakontraktowana jest mniej więcej połowa środków, to nie jest zadowalający poziom – ocenił. Dodał, że w Komisji Europejskiej poświadczone zostały wydatki o wartości 2,41 mld zł, czyli zaledwie 12 proc. dostępnej puli.
Ostatnio, aby przyśpieszyć realizację niektórych inwestycji na kolei, stosowane są rozmaite triki i precedensy. Niektóre projekty są wpisywane na listę linii kolejowych o znaczeniu państwowym albo prace są realizowane na tzw. zgłoszenie, czyli bez pozwoleń na budowę. Mimo to sytuacja wciąż jest fatalna. Jerzy Kwieciński, ekspert Business Centre Club i były wiceminister rozwoju regionalnego, komentując niedawny raport BCC na temat stanu wykorzystania funduszy europejskich, przyznał, że groźba utraty unijnych pieniędzy na kolej rzeczywiście istnieje. Według Adriana Furgalskiego z Zespołu Doradców Gospodarczych TOR wyraźnie widać, że kolej nie wyda dostępnych pieniędzy.
Jeszcze gorzej wygląda wykorzystywanie unijnych funduszy na szerokopasmowy internet w ramach regionalnych programów operacyjnych. Komisja Europejska przeznaczyła na ten cel 4 mld zł, ale szanse na ukończenie inwestycji do 2015 r. są niewielkie, bo opóźnienia sięgają prawie dwóch lat. Za unijne pieniądze miała powstać szybka sieć długości ok. 14 tys. km. Do tej pory zrealizowano niewiele ponad 200 km, czyli wykonano zaledwie 1,6 proc. planu.
Czas rozliczania unijnych dotacji zbliża się nieubłaganie, a przy tak znikomym stopniu zaawansowania inwestycji jest niemal pewne, że wielu z przyznanych miliardów nie zdążymy wydać, a to oznacza, że stracimy je bezpowrotnie. Były to pieniądze do wykorzystania w latach 2007–2013. Dzięki nim Donald Tusk miał wielką szansę zmodernizować Polskę.
O tym, jak bardzo szansę tę warto było wykorzystać, najlepiej świadczy to, że ponad 20 lat temu mieliśmy jedną z najbardziej rozwiniętych w Europie, liczącą 26 tys. km sieć kolejową. W III RP zlikwidowano jedną czwartą z tych tras, a do codziennego ruchu pasażerskiego wykorzystywane jest tylko 13 tys. km linii. Rząd Tuska mógł to zmienić. Niestety unijne miliardy, które mogły być w to zainwestowane, zapewne przepadną.
