Już trzeci kwartał z rzędu rośnie liczba niezapłaconych faktur. Przedsiębiorcy, którzy borykają się z tym problemem, mają na swoich biurkach 26 proc. przeterminowanych faktur. Jeśli dojdzie do silnego spowolnienia, odsetek niezapłaconych faktur wzrośnie do 30 proc. – przewidują autorzy raportu „Portfel należności polskich przedsiębiorstw” przygotowanego przez Konferencję Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce.
– Ucierpią na tym przede wszystkim małe i średnie firmy, bo nie mają takiej siły jak duże przedsiębiorstwa, by ściągnąć pieniądze od kontrahentów – komentuje badania Andrzej Kulik, pełnomocnik zarządu Krajowego Rejestru Długów. Jego zdaniem, jeśli taka sytuacja potrwa dłużej, to nasili się fala bankructw. A że małe i średnie firmy mają znaczący udział w PKB, sytuacja ta przyspieszy kryzys, co znów przełoży się na wzrost liczby niezapłaconych faktur. Przeterminowane zobowiązania i problemy zaczną rosnąć niczym śnieżna kula.
Po raz pierwszy w historii wspomnianych badań, tj. od stycznia 2009 r., firmy wskazały zatory płatnicze jako główny powód ograniczający inwestycje. – Nie ma dyscypliny w regulowaniu należności. Funkcjonuje zasada: nie płacę, skoro nie płacą mi inni, bo zostanę w ogóle bez pieniędzy – diagnozuje sytuację Andrzej Kulik. I tak tworzy się łańcuch, każdy u kogoś ma dług, a nieprzekazane pieniądze za faktury pełnią funkcję taniego kredytu obrotowego. Co ciekawe, problem zatorów płatniczych tak już spowszedniał, że w tym, iż na biurkach leżą niezapłacone faktury, nic złego nie widzi aż 23 proc. właścicieli firm i 20 proc. menedżerów.
Andrzej Sadowski, wiceprezydent Centrum im. Adama Smitha, winą za zatory płatnicze obarcza państwowe instytucje, niewydolne sądownictwo i absurdy prawne. – To przecież szpitale winne są przedsiębiorcom kilka miliardów złotych za leki i usługi. To instytucje rządowe, nie płacąc za wykonanie dróg i autostrad oraz domagając się podatku VAT od niezapłaconych faktur, dobiły setki firm – mówi „Gazecie Polskiej Codziennie” Andrzej Sadowski.
Jego zdaniem, zatorom płatniczym nie jest winny kryzys, tylko nieudolne państwo. To rząd nie zmienia absurdalnych przepisów, toleruje bezkarność nieuczciwych biznesmenów oraz niewydolność wymiaru sprawiedliwości, przed którym przedsiębiorca nie może dochodzić swoich praw. Dawniej niezapłacone faktury obniżały zobowiązania podatkowe. Obecnie nie ma możliwości rozliczać się w ten sposób z fiskusem. Minister finansów Jacek Rostowski bezlitośnie zdziera z polskich firm podatki, zasypując w ten sposób dziurę w budżecie.
