Tylko w ciągu ostatniego miesiąca złoty stracił kilkanaście procent do najważniejszych walut. Wobec dolara polski pieniądz jest najsłabszy od upadku banku Lehmann Brothers, który pod koniec 2008 r. dał początek kryzysowi światowych finansów. Z kolei wobec euro złoty jest najtańszy od stycznia bieżącego roku. – Bankructwo systemów socjalnych w krajach Unii Europejskiej powoduje, że inwestorzy wycofują swoje aktywa z rynków mniej bezpiecznych, m.in. z Polski, dlatego złoty słabnie – powiedział „Gazecie Polskiej Codziennie" dr Tomasz Teluk, prezes Instytutu Globalizacji.
Eksperci przewidują, że polski pieniądz będzie jeszcze słabnął co najmniej do zapowiedzianych na połowę czerwca nowych wyborów w Grecji. Ostry zjazd złotego zaczął się po fiasku majowej elekcji w tym kraju. Gdyby i teraz nie udało się wyłonić parlamentarnej większości albo jeśli wybory wygrają lewicowi radykałowie odrzucający wcześniejsze uzgodnienia w sprawie ratowania Aten przed bankructwem, wówczas na rynkach finansowych może dojść do poważnych wstrząsów, a złoty znów będzie tracił na wartości.
Zdaniem Janusza Szewczaka, głównego ekonomisty SKOK, nasz rząd utracił kontrolę nad kursem polskiej waluty. Próby interwencji na rynku podejmowane przez Ministerstwo Finansów nie są w stanie podtrzymać kursu złotego. – Na dodatek 6 mld euro, które przydałyby się na wsparcie naszej waluty, przeznaczyliśmy na ratowanie bogatych bankrutów ze strefy euro. W tej sytuacji nierozwiązany wciąż kryzys w strefie euro może jeszcze poważniej zachwiać złotym i znacząco zwiększyć polski dług – podkreśla Szewczak.
Andrzej Sadowski, wiceprezydent Centrum im. Adama Smitha, nie ma wątpliwości, że to, co unijni politycy robią, aby ratować wspólną walutę, to tylko plaster, a nie poważna terapia. Dlatego obawia się skutków ewentualnego wyjścia Grecji i Hiszpanii ze strefy euro. Według niego polski rząd powinien jak najszybciej pozbyć się gigantycznego zadłużenia, bo po prawdopodobnej panice na rynkach po rozpadzie Eurolandu finansowa sytuacja Polski będzie wyjątkowo trudna. – Tymczasem zamiast błyskawicznie pozbyć się zobowiązań, rząd cieszy się, że ktoś chce finansować rosnące wciąż zadłużenie – dziwi się Sadowski.
– Nie możemy nic poradzić na słabnącego złotego, bo w 99 proc. sytuacja ta nie zależy od nas – uważa Janusz Jankowiak, były główny ekonomista BRE Banku. Podobnie jak Szewczaka i Sadowskiego, martwi go jednak relatywnie duża zależność od zewnętrznego finansowania długu. – Aż 50 proc. naszych obligacji znajduje się w rękach zagranicznych inwestorów. Jeśli czerwcowe wybory w Grecji nie zakończą się po myśli rynków finansowych, wtedy dojdzie do nerwowych ruchów. Może wzrosnąć rentowność naszych obligacji, a także nadejść kolejna fala osłabienia złotego – ostrzega Jankowiak.
Jeszcze inne niebezpieczeństwo zauważa prof. Krzysztof Rybiński, były zastępca prezesa Narodowego Banku Polskiego. Jego zdaniem o wiele groźniejsza od obecnej będzie sytuacja, kiedy przyjdzie spowolnienie gospodarcze, a wiele wskazuje, że jest ono coraz bliżej. Wtedy będą szybko rosły nasze długi i wiele osób straci pracę. – Już dziś należałoby działać, aby ograniczyć skutki recesji. Nie widzę jednak, żeby rząd podejmował takie działania – powiedział „Codziennej" prof. Rybiński.
