Orsza – wielka bitwa epoki Jagiellonów

/ mnw.art.pl

  

Wojska polsko-litewskie dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrogskiego odniosły 8 września 1514 roku, zwycięstwo nad przeważającymi siłami moskiewskimi. Obok Grunwaldu była to jedna z najważniejszych batalii epoki Jagiellonów.

Wasyl III, knując przeciwko Polsce, zawarł w Moskwie sojusz z cesarzem Maksymilianem I Habsburgiem oraz wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego Albrechtem Hohenzollernem. Celem tego układu było zawłaszczenie, a następnie podział między sojuszników, północno-wschodniej części Rzeczypospolitej i Wielkiego Księstwa Litewskiego. To wtedy oblężony był Smoleńsk, którego symboliczny upadek uwiecznił Matejko na obrazie „Stańczyk na balu u królowej Bony na wieść o utracie Smoleńska”.

Na początku września 1514 roku hetman wielki litewski Konstanty Ostrogski zmobilizował ok. 25 tys. żołnierzy, wspartych przez kilkanaście tysięcy jeźdźców wojewody kijowskiego Jerzego Herkulesa Radziwiłła oraz 5 tys. jazdy polskiej starosty trembowelskiego Janusza Świerczowskiego, a także piechotę zaciężną i artylerię. Ruszył naprzeciwko oddziałów moskiewskich, którymi dowodził Iwan Czeladnin i których liczebność szacuje się na 80 tys. ludzi.

7 września wojska Rzeczypospolitej stanęły nad Dnieprem w okolicach Orszy. Ostrogski znał ten teren, więc choć mosty obsadzone były przez wroga, jazda polska przeszła na drugą stronę przez bród, a piechota przez most saperski z drewnianych beczek.

Przejście przez most saperski, fragment obrazu „Bitwa pod Orszą”, Muzeum Narodowe w Warszawie.

8 września 1514 r. rano zajęto pozycje kilka kilometrów od Orszy. Czeladnin chciał oskrzydlić oddziały polsko-litewskie z obu stron, a następnie zepchnąć je ku Dnieprowi. Ostrogski upozorował odwrót w kierunku brodu pod osadą Paszyno, gdzie na siły moskiewskie czekała ukryta artyleria. Lewe skrzydło wroga zostało rozbite. Pozostałe siły poniosły duże straty w trakcie ataku jazdy Świerczowskiego i Radziwiłła.

Oddział ciężkiej jazdy, fragment obrazu „Bitwa pod Orszą”, Muzeum Narodowe w Warszawie.

Pod Orszą istotną rolę odegrała polska artyleria i husaria, skutecznie współdziałające z oddziałami pieszymi. Ostatnia faza walki zakończyła się pościgiem za wycofującymi się oddziałami Czeladnina.

Hetman Ostrowski, fragment obrazu „Bitwa pod Orszą”, Muzeum Narodowe w Warszawie.

Ok. 6 wieczorem bitwa zakończyła się zwycięstwem sił polsko-litewskich. Straty po stronie Rzeczypospolitej wyniosły ok. 1-2 tys. rycerzy i jeźdźców. Moskwa – to kilkanaście tysięcy zabitych, w tym wielu dowódców. Mnóstwo żołnierzy dostało się do niewoli. Zdobyto obóz przeciwnika, a także znaczną ilość uzbrojenia.

Po bitwie król Zygmunt I Stary wysłał do papieża i kilku władców list z opisem bitwy, co jeszcze bardziej podniosło prestiż i rangę Rzeczypospolitej w Europie.

Kilkanaście lat po bitwie powstał obraz „Bitwa pod Orszą”, przypisywany niemieckiemu malarzowi Hansowi Krellowi, będącemu pod wpływem Lucasa Cranacha Starszego. Autor umieścił na nim własną postać, jako siedzącego nad brzegiem Dniepru obserwatora oraz powtórzone kilkakrotnie postacie historyczne m.in hetmana Ostrogskiego w różnych fazach potyczki. Dzieło można zobaczyć w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: dzieje.pl
Tagi

Wczytuję komentarze...

To będzie pierwszy taki punkt we Wrocławiu

Zdjęcie ilustracyjne / pixabay.com/CC0/psfotografia

  

We Wrocławiu powstanie pierwszy punkt doradztwa energetycznego. Doradcy podpowiedzą mieszkańcom m.in. jak wymienić piec węglowy na ekologiczne źródło ciepła, czy gdzie szukać dofinansowania.

Wiceprezydent Wrocławia Adam Zawada przypomniał, że uchwała antysmogowa nakłada na mieszkańców Wrocławia obowiązek wymiany ogrzewania na ekologiczne do 2024 roku.

- Nie chcemy zostawiać mieszkańców z tym problemem samych. Stąd pomysł na stworzenie punktu konsultacyjnego, który umożliwi zdobycie kompleksowej wiedzy w zakresie zarówno doboru najlepszego źródła ciepła do konkretnych nieruchomości, jak i sposobu sfinansowania tej inwestycji

 - mówił Zawada na wtorkowej konferencji prasowej.

Dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju Katarzyna Szymczak- Pomianowska podkreśliła, że mieszkańcy Wrocławia mogą obecnie skorzystać z kilku miejskich programów wsparcia, w tym z programu Kawka + czy Lokalnego Programu Osłonowego, w ramach którego można ubiegać się o dopłatę do rachunków za ogrzewanie.

- Jednak ta mapa drogowa narzędzi finansowych, wymogów, przepisów jest dosyć skomplikowana i mieszkaniec może czuć się zagubiony. Dlatego uruchamiamy doradztwo energetyczne skrojone na miarę Wrocławia. Przyglądaliśmy się, jak robią to inne miasta i zdecydowaliśmy się zaproponować model, który byłby dostępy dla każdego

– mówiła Szymczak-Pomianowska.

Stacjonarny punkt konsultacyjny będzie się mieścił przy ulicy Hubskiej, gdzie swoją siedzibę ma Wydział Środowiska i Rolnictwa UM i ruszy 28 lutego. Konsultacje będą się odbywały dwa razy w tygodniu, w godzinach pracy urzędu

- Doradcy z Biura Ochrony Przyrody i Klimatu będą udzielać informacji na temat możliwości wymiany pieców węglowych i narzędzi finansowania takiej wymiany zarówno z programu miejskiego jak i programu rządowego "Czyste Powietrze"

– tłumaczyła dyrektor Biura Ochrony Przyrody i Klimatu Mariola Apanel.

Na pytania mieszkańców doradcy odpowiedzą też drogą telefoniczną i e-mailową (doradztwoenergetyczne@um.wroc.pl). Pilotażowo organizowane będą też spotkania dla mieszkańców osiedli Oporów i Psie Pole.

- Będą to warsztatowe konsultacje z mieszkańcami. Wybraliśmy te dwa osiedla ponieważ tam problem istnieje; chcemy też sprawdzić, jakiego zakresu doradztwa potrzebują mieszkańcy. Ma to być kierunkiem dla dalszych osiedli, w pewnym momencie wejdziemy też do centrum, jednak tam sytuacja jest trochę trudniejsza

 – mówił prezes Fundacji EkoRozwoju Krzysztof Smolnicki.

Zwrócił uwagę, że dziś jakość powietrza we Wrocławiu jest zła. „To powód do tego, żebyśmy podjęli zdecydowane działania, bo na wymianę kopciuchów mamy niecałe sześć lat, to duże wyzwanie technologiczne i cywilizacyjne” – mówił. 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: PAP, niezalezna.pl


Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl