W przesłanym do redakcji portalu niezalezna.pl komunikacie eksperci Ordo Iuris podkreślają, że choć dzisiaj MSW zaprzecza, że „zaświadczenia o stanie cywilnym”, które wprowadzić chce rząd, umożliwią zawieranie związków jednopłciowych za granicą, a następnie ich uznanie w Polsce, jeszcze rok temu sami urzędnicy MSW dowodzili, że nowe zaświadczenia są projektowane właśnie po to, aby „umożliwić obywatelom Polski zawieranie związków jednopłciowych w państwach, w których zostały one zinstytucjonalizowane”.
Głosowanie nad projektem ustawy zaplanowane zostało na piątek 10 października. Jednak Instytut na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris alarmuje, że podstawową funkcją wprowadzanych „zaświadczeń o stanie cywilnym” jest umożliwienie wchodzenia w związki jednopłciowe lub poligamiczne, które godzą w konstytucyjnie poświadczoną tożsamość małżeństwa jako związku jednej kobiety i jednego mężczyzny.
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w ostatnich tygodniach konsekwentnie zaprzecza, że nowe zaświadczenia otworzą furtkę do zawierania przez obywateli Polski małżeństw poligamicznych i jednopłciowych za granicą. W uzasadnieniu projektu nowej Ustawy o stanie cywilnym można przeczytać, że zaświadczenia o stanie cywilnym będą służyły „na użytek wielu spraw, m.in. podatkowych, ubezpieczeniowych, socjalnych”, chociaż projektodawca w żaden sposób nie uprawdopodabnia, do jakich konkretnie celów tego rodzaju zaświadczenia mogłyby być przydatne. (...) Tymczasem jeszcze przed rokiem urzędnicy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych zapewniali, że wprowadzenie nowych zaświadczeń ułatwi obywatelom Polski zawieranie małżeństw jednopłciowych poza granicami kraju. Stanowisko to było przez MSW powtarzane wielokrotnie – czytamy w komunikacie Ordo Iuris.
Okazuje się, zę w piśmie z 27 sierpnia 2013 r. adresowanym do Wiceprezes Zarządu Kampanii Przeciw Homofobii ówczesna dyrektor Departamentu Spraw Obywatelskich MSW Małgorzata Piotrak pisała, że ministerstwo zawiesiło prace nad wykreśleniem z zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa za granicą rubryki zawierającej nazwisko przyszłego współmałżonka wnioskodawcy (co miało umożliwić wydawanie tego rodzaju zaświadczeń osobom planującym zawarcie małżeństw jednopłciowych), ponieważ resort planuje wprowadzenie do obrotu prawnego zaświadczeń o stanie cywilnym. Z kolei jak przypomina Ordo Iuris jeszcze w 2012 roku Roman Dmowski, podsekretarz stanu w MSW, w odpowiedzi na interpelację posła Roberta Biedronia przekonywał, że usunięcie z zaświadczenia o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa rubryki zawierającej nazwisko przyszłego współmałżonka wnioskodawcy jest niecelowe, ponieważ resort rozpoczął pracę nad wprowadzeniem zaświadczenia o stanie cywilnym. Stanowisko to podtrzymał on również w odpowiedzi na kolejną interpelację posła Biedronia, przedstawionej 6 sierpnia 2012 r. W obu wypowiedziach podkreślał, że wprowadzenie zaświadczeń o stanie cywilnych rozwiąże problemy wynikające z sytuacji, w której polscy urzędnicy stanu cywilnego nie wydają osobom planującym zawarcie za granicą jednopłciowych związków partnerskich niezbędnych do tego celu zaświadczeń.
Po naszej publikacji otrzymaliśmy oświadczenie z MSW:
Zaświadczenie o stanie cywilnym ma być dokumentem mogącym w praktyce zastąpić przekładanie wielu odpisów aktów stanu cywilnego dotyczących jednej osoby, co w efekcie pozwoli na uproszczenie postępowania oraz zmniejszenie kosztów po stronie obywatela. W naszym kraju np. potwierdzenia stanu cywilnego wymagają banki lub szkoły w sytuacji osób samotnie wychowujących dzieci, a za granicą, np. we Włoszech potwierdzenie jest wymagane w związku z ubieganiem się o pracę, pozwolenie na pobyt lub włoski dowód osobisty, czy w Niemczech, gdzie urzędnicy stanu cywilnego wymagają od obywateli polskich zaświadczeń potwierdzających niepozostawanie w związku małżeńskim.
W kwestii potencjalnej możliwości wykorzystania zaświadczenia do zawarcia przez obywatela polskiego małżeństwa homoseksualnego lub poligamicznego za granicą, z dostępnych informacji wynika że w państwach, w których są dopuszczalne takie związki (w szczególności związki małżeńskie lub partnerskie osób tej samej płci) stosowana jest wewnętrzna, niestandardowa praktyka w zakresie dotyczącym przyjmowania w procedurze poprzedzającej zawarcie takiego związku wymaganych dokumentów, co oznacza dopuszczalność ustalania stanu cywilnego osoby na podstawie zróżnicowanych dokumentów, tj. dokumentu tożsamości, dowodu osobistego, paszportu, odpisy aktów stanu cywilnego. Z uwagi na powyższe także, aktualnie istnieje możliwość zawierania przez obywateli polskich takich związków.
W tym kontekście informujemy, że na gruncie obowiązujących w Polsce przepisów prawa małżeństwo jest to monogamiczny związek kobiety i mężczyzny, co wynika z ustawy zasadniczej - Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Po wejściu w życie 1 stycznia 2015 roku nowej ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego stan prawny w tym względzie nie ulegnie zmianie. W efekcie zawierane przez obywateli polskich związki nieuznawane przez ustawodawstwo krajowe, tak jak obecnie nie będą wywoływały skutków prawnych w Polsce, ponieważ nie jest i nie będzie przewidziana procedura ich rejestracji w polskim systemie rejestracji stanu cywilnego.
Zaświadczenie o stanie cywilnym nie będzie substytutem zaświadczenia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa.