Trwa Kongres "Polska Wielki Projekt"

/ twitter.com/@tomaszmatynia

  

O wolności, suwerenności i tożsamości narodowej oraz ich roli we współczesnym świecie; o ewolucji projektu, jakim jest UE, a także o dumie z wartości, na których została zbudowana Polska i Europa, mówiono pierwszego dnia Kongresu "Polska Wielki Projekt".

Kongres "Polska Wielki Projekt" rozpoczął się dziś w Warszawie i potrwa do 20 maja. Tegoroczna edycja jest ósmą z kolei.

Kongres zainaugurowało odczytanie listu od prezydenta, w którym Andrzej Duda ocenił, że "cykl spotkań pod hasłem 'Polska Wielki Projekt' to jedno z ważniejszych forów wymiany myśli nad obecną kondycją oraz perspektywami rozwoju naszego kraju".

- Wyrażam wdzięczność i uznanie wszystkim, którzy również w tym roku współtworzą to wydarzenie. Dziękuję za świeżość i oryginalność prezentowanych ujęć, za intelektualną odwagę i zaangażowanie, z jakim stawiają państwo swoje diagnozy. Warto przypomnieć, że kolejne edycje kongresu udowodniły, że idee mają konsekwencje, że dzieła prawdziwie wielkie, zmiany jednocześnie pozytywne i znaczące, muszą być następstwem rzeczowej, pogłębionej debaty - podkreślił prezydent.

Zwrócił uwagę, że podczas tegorocznego Kongresu uwaga będzie skoncentrowana na wartościach.

- Doceniam ten wybór. Dynamiczne przemiany - dokonujące się we współczesnym świecie - sprawiają, że posiadanie aksjologicznej busoli oraz stałe spoglądanie na nią, jest nieodzowne - ocenił.

Andrzej Duda stwierdził, że w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości "nie sposób uciec od refleksji nad wartościami takimi, jak: wolność w wymiarze indywidualnym i zbiorowym, suwerenność państwa, tożsamość narodowa, europejski uniwersalizm versus niemniej europejski lokalizm, nowoczesność czy wreszcie republikanizm".

Zdaniem prezydenta musimy sobie również postawić kluczowe pytania dot. ewolucji wielkiego projektu, jakim jest Unia Europejska.

- Widać wyraźnie, że tożsamości narodowe są i pozostaną istotnym elementem tożsamości europejskiej. Z całą pewnością, nie są czymś, co można łatwo zignorować i wykorzenić - podkreślił Andrzej Duda.

Z kolei marszałek Senatu Stanisław Karczewski podziękował w swym wystąpieniu za siedem dotychczasowych edycji kongresu i zaznaczył, że tegoroczna odsłona wydarzenia będzie poświęcona wartościom.

- Mówimy o wartościach fundamentalnych. Mówimy o tym, jaką wartością jest dla nas gospodarka, jaką wartością jest naród, jaką wartością jest sport, jaką wartością, wielką, jest również Polonia - zaznaczył.

Wśród tegorocznych prelegentów kongresu są m.in. laureat Nagrody Nobla z ekonomii prof. Thomas Sargent, niemiecki filozof i kulturoznawca prof. Peter Sloterdijk, prezes Sądu Konstytucyjnego Węgier dr Tamas Sulyok, historyk prof. David Engels oraz poseł do PE prof. Ryszard Legutko.

Kongres "Polska Wielki Projekt" przyznaje co roku Nagrodę im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Od roku 2014 kapituła wręcza również medal "Odwaga i Wiarygodność", który przyznawany jest osobom aktywnie działającym na rzecz Kongresu oraz wizerunku Polski i jej obywateli w świecie. 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Tagi

Wczytuję komentarze...

Powstała Mapa Obrzędowa Górnego Śląska i Opolszczyzny

mapa obrzędowa / mapaobrzedowa.pl/screenshot

  

Regionalny Instytut Kultury w Katowicach udostępnił w internecie Mapę Obrzędową Górnego Śląska - efekt dwuletniego projektu etnograficznego, w ramach którego badacze zdokumentowali 66 zwyczajów i obrzędów dorocznych, praktykowanych na Śląsku i Opolszczyźnie.

Dzisiaj w Katowicach podsumowano przedsięwzięcie, angażujące zespół dziesięciu naukowców. Łącznie w półtora roku przejechali oni prawie 10 tys. kilometrów, odwiedzając setki miejscowości w województwach śląskim i opolskim. Przeprowadzono sto badań kwestionariuszowych. Zgromadzona dokumentacja liczy - po selekcji - ponad 460 zdjęć i siedem materiałów filmowych, poświęconych obrzędowości górnośląskiej - żywym do dziś dorocznym zwyczajom i obrzędom.

Etnografowie podkreślają, że celem badań było ukazanie skali zmian, jakie zaszły na historycznej ziemi górnośląskiej na przestrzeni ostatnich lat, a także pokazanie motywacji, przyświecającej społecznościom pielęgnującym lokalne tradycje.

Szczególną uwagę skupiono na pięciu zwyczajach: Bożym Ciele (dywanach kwietnych), procesjach agrarnych (pieszych, konnych, w określonej intencji), Klekotaniu, Wodzeniu niedźwiedzia i Mikołajach. W kilkudziesięciu wybranych miejscowościach, gdzie są praktykowane te zwyczaje, przeprowadzono badania kwestionariuszowe z dawnymi i obecnymi członkami grup obrzędowych.

W efekcie prac etnografów powstała m.in. strona internetowa www.mapaobrzedowa.pl, która ma być źródłem wiedzy o obrzędowości górnośląskiej. Gotowa jest już także (w wersji drukowanej i on-line) bezpłatna publikacja popularno-naukowa "Czas niezwykły. Obrzędowość doroczna na Górnym Śląsku" - pierwsze tego typu wydawnictwo dotyczące Górnego Śląska od kilkudziesięciu lat, wydane w polskiej i angielskiej wersji językowej.

Wzbogacona licznymi fotografiami publikacja ukazuje współczesny obraz obrzędowości górnośląskiej oraz wylicza miejsca, gdzie jest wciąż pielęgnowana.

Nasze wysiłki nie przyniosłyby oczekiwanego efektu, gdyby nie otwartość, zaufanie i gościnność wielu osób, które chętnie dzieliły się swoją wiedzą i umożliwiały nam pracę w terenie. Dzięki temu uczestniczyliśmy w wielu wydarzeniach, które dokładnie poznaliśmy i udokumentowaliśmy

- napisali w publikacji jej autorzy.

Oprócz zwyczajów i obrzędów powszechni znanych, jak np. obchody Barbórki - święta górników, Adwentu czy Andrzejek, badaczom udało się udokumentować tradycje dotychczas opisywane jedynie lokalnie. Najważniejsze z nich to tzw. Mikołaje, brama wielkanocna oraz krzyżoki w Borkach Małych, Marzanki ze Starych Siołkowic, Golenie brody w Chwostku, tradycja Gospody z Katowic-Podlesia oraz wielkanocna procesja konna w Wolęcinie. Naukowcom udało się także np. ustalić, iż tradycja kulania jaj w Kraskowie trwa nadal, pomimo uznania jej za wymarłą w latach 60. XX wieku.

Krzyżoki i brama wielkanocna w Borkach Małych to unikatowy i prawdopodobnie niespotykany na innym terenie zwyczaj, którego genezy nie znają nawet najstarsi mieszkańcy. Przez cały Wielki Post krzyżoki — młodzi mężczyźni, kawalerzy — zbierają wydmuszki z jajek, z których powstanie brama wielkanocna. Krzyżoków jest dwunastu, tak jak apostołów. Bramę tworzy się poprzez nawlekanie kilkuset wydmuszek na sznurki, według przygotowanego wcześniej projektu. Kompozycja w 2018 r. składała się z 4,7 tys. wydmuszek.

Praktykowany w Katowicach-Podlesiu zwyczaj Gospody wywodzi się z pobliskiego Mikołowa, gdzie nie jest już znany. Nabożeństwo Matki Bożej Szukającej Gospody zapoczątkował w 1895 roku ks. Paweł Michacz z Mikołowa, a rozpropagowały go mikołowskie siostry Boromeuszki na początku XX w. Gdy w Podlesiu nie było jeszcze kościoła, w okresie przedświątecznym gromadzono się w domach na wspólnych śpiewach i modlitwie. Wówczas podjęto inicjatywę utworzenia tradycji Gospody, która polega na przenoszeniu obrazu z wizerunkiem Świętej Rodziny z domu do domu, czyli od "gospody" do "gospody" przez siedem dni poprzedzających wigilię Bożego Narodzenia. Gospodę tworzy siedem rodzin o od 16 do 23 grudnia kobiety spotykają się w kolejnych domach na modlitwie, zgodnie z harmonogramem losowania. Numerem siódmym zostaje wyróżniona rodzina, u której w przeddzień wigilii odbywa się ostatnie spotkanie, i u której obraz pozostaje do następnego adwentu.

Zanikający i mało poznany zwyczaj golenia brody praktykowany jest w Lisowie, Taninie i Chwostku - na wieczornej zabawie odbywającej się na zakończenie pochodu grupy ostatkowej. Trzy młode dziewczyny, a pierwotnie starsze gospodynie, dochodzą kolejno do tańczących par i sadzają mężczyzn na krześle. Następnie przy użyciu drewnianej atrapy brzytwy symulują golenie zarostu, nie tylko na twarzy. Po krótkiej chwili mężczyzna wraca do przerwanego tańca. Dziękując, składa pieniężny datek. Scena odgrywana jest kilkukrotnie, po czym dziewczęta wywożone są na taczkach poza salę.

Strojenie marzanek w Siołkowicach Starych i Chróścicach związane z okresem Wielkiego Postu odbywa się w niedzielę poprzedzającą Niedzielę Palmową. Marzanki to przystrojone lalki zamocowane do zielonych, świerkowych gałęzi, ozdobionych kolorowymi wstążkami, wystawiane w oknie u szczytu budynku lub w innych widocznych miejscach, np. na furtkach i balkonach. Marzanki informują o obecności w domu panien, niezależnie od tego, czy są to małe, czy też nieco starsze dziewczynki. Współcześnie czynność tę wykonują rodzice, pierwotnie jednak to panny na wydaniu wystawiały lalki do okien i mocowały je na gałązce lub czubku choinki bożonarodzeniowej.

W opracowaniu znalazły się także liczne fotografie zwyczajów, które były już opisywane, ale bez współczesnej dokumentacji zdjęciowej, jak zakładanie krzyżyków, palenie żuru, czy wielkopiątkowe obmywanie.

Zdjęcia wykonane na potrzeby projektu znajdą się niebawem na specjalnej mobilnej wystawie. Partnerami katowickiego Regionalnego Instytutu Kultury w tym projekcie były Muzeum Śląskie w Katowicach, Muzeum Wsi Opolskiej i Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu. Projekt został dofinansowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl, pap

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl