Tegoroczny Marsz Niepodległości przeszedł ulicami Warszawy 11 listopada pod hasłem „Polak w Polsce gospodarzem!”. W wydarzeniu, obok setek tysięcy patriotów z całej Polski, wzięli udział m.in. prezydent Karol Nawrocki oraz politycy różnych formacji prawicowych. Późnym wieczorem głos w mediach społecznościowych zabrał prof. Sławomir Cenckiewicz, który także uczestniczył w Marszu.
Apel do prezydenta i liderów prawicy
W swoim wpisie historyk ocenił, że środowa manifestacja w stolicy miała wymiar nie tylko historyczny, lecz także współczesny:
„Dziś na ulicach Warszawy przemówił Naród – we wszystkich stanach, we wszystkich społecznych odmianach i warstwach! To był marsz dla uczczenia tamtego Listopada 1918 r., ale i obrony wolnej Polski dzisiaj, w konkretnym momencie naszych dziejów. Poza wszystkim to był też marsz przeciwko rządzącym nami kosmopolitom z Donaldem Tuskiem na czele.”
Zdaniem prof. Cenckiewicza uczestnicy marszu oczekują od polityków prawicy konkretnych działań i porozumienia ponad podziałami. Jak zauważył, obywatele są mądrzejsi, niż wydaje się elitom – również prawicowym:
„Rodacy chcą planu, chcą programu, chcą drogi i konkretnych rozwiązań! Tej chwili mobilizacji zmarnować nie możemy! Wracamy do swoich obowiązków i pracy z nadzieją, że programem minimum będzie minimum jedności środowisk patriotycznych. Nie możemy brnąć bez tego planu minimum w narodową i państwową przepaść!”
Autor wpisu skierował bezpośredni apel do głowy państwa oraz szefów ugrupowań po prawej stronie sceny politycznej, wzywając ich do zaniechania wzajemnych sporów i wypracowania porozumienia wyborczego, w tym wspólnego bloku senackiego:
Każdy z Was – Panie Prezydencie oraz liderzy partii i stronnictw prawicowych, możecie i macie być inni, ale działać Wam na „własną rękę”, w pojedynkę, każdy w inną stronę i – nie daj Bóg – przeciw sobie, Wam już nie wolno! Bo przegramy, ale to jeszcze nic, bo przegra Polska!
Wpis nawiązuje do podziałów na polskiej prawicy, które pogłębiły się w połowie 2026 roku, gdy były premier Mateusz Morawiecki wraz z grupą parlamentarzystów opuścił Prawo i Sprawiedliwość, tworząc stowarzyszenie i odrębny klub parlamentarny Rozwój Plus.
Przestroga przed biernością
W dalszej części wpisu były szef BBN przestrzegł przed przekonaniem, że do zmiany władzy w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych wystarczy samo przeczekanie obecnego rządu. Według niego premier Donald Tusk systematycznie dąży do zachwiania równowagi politycznej i medialnej w kraju:
„Tusk konsekwentnie buduje swój program na zburzeniu równowagi politycznej między rządzącymi a opozycją. Tusk buduje tę DYSPORPORCJĘ na przyszłoroczne wybory, tak byśmy w tej nierównej walce polegli i stracili nadzieję. Tusk nieprzypadkowo buduje też „różnicę” medialną – niczym u zarania III RP – gdzie media są jego, rządowe, a te które go demaskują i powstrzymują, muszą zostać ograniczone i ostatecznie zniszczone pod byle pretekstem. Ofiarą tej różnicy ma być i już jest po części Republika.”
Słowa te odnoszą się do wydarzeń z ostatnich dni wokół Telewizji Republika. Po zamachu na krakowskim Rynku Głównym z 7 listopada wobec stacji rozpętano nagonkę. W przestrzeni publicznej i wypowiedziach polityków obozu rządzącego pojawiły się głosy dotyczące możliwości odebrania stacji koncesji, a KRRiT wszczęła działania wyjaśniające. W odpowiedzi dziennikarze i widzowie telewizji rozpoczęli zbiórkę podpisów pod petycją „Nie pozwólmy odebrać koncesji TV Republice!”.
Prof. Cenckiewicz przypomniał również w swoim wpisie dokumenty Ministerstwa Spraw Zagranicznych z 2008 roku z okresu tzw. resetu z Rosją, przytaczając zawarte w nich sformułowanie, że „prawdziwie duże osobowości polityczne potrafią dobrze funkcjonować w demokratycznym otoczeniu”, pisane – jak zaznaczył historyk – już po tym, gdy Władimir Putin rozprawił się z niezależnymi mediami w Rosji. Podkreślił przy tym konieczność aktywnej postawy opozycji:
„Nie możemy odstawiać nogi – musimy bronić każdego prześladowanego, każdej instytucji najeżdżanej przez policję i każdej stacji telewizyjnej atakowanej przez Tuska.”
Zamach na Trybunał Konstytucyjny
Istotną część wpisu prof. Cenckiewicz poświęcił zamachowi na Trybunał Konstytucyjny, krytykując pojawiające się w debacie publicznej pomysły zmian ustrojowych w tym obszarze:
„Zamiast bajek o resecie i trybunale bez polityków, czego III RP nie była w stanie zrobić od 1989 r. a teraz nagle to miałaby zrobić, należy stanąć realnie w obronie legalnego prezesa Trybunału Konstytucyjnego, którego 17 listopada Tusk chce zatrzymać i pewnie uwięzić! Wróćcie wszyscy do tej elementarnej jedności sprzed TK, kiedy staliście razem na scenie w dniu 30 października!”
Jest to bezpośrednie nawiązanie do siłowego ataku reżimu Tuska na Trybunał. Wówczas wybrana w marcu przez obecną większość sejmową sędzia Anna Korwin-Piotrowska wydała bezprawne zarządzenie o przerwie w czynnościach służbowych prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, a policja zablokowała prezesowi Święczkowskiemu wejście do gmachu przy al. Szucha. Jeszcze tego samego wieczoru przed siedzibą Trybunału odbyła się liczna manifestacja, na której pojawili się politycy PiS, Rozwoju Plus i Konfederacji, a prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż zagraniczną i wrócił do Warszawy.
W kolejnych dniach własne propozycje tzw. resetu konstytucyjnego i wygaszenia kadencji obecnych sędziów TK przedstawiły m.in. Polskie Stronnictwo Ludowe oraz Konfederacja, natomiast podczas obchodów 11 listopada prezydent Karol Nawrocki zaapelował o wspólną odbudowę Trybunału, dodając, że „wolny naród zasługuje na wolny Trybunał Konstytucyjny, wolny od kordonów policji, ale wolny także od polityków”. Z kolei 17 listopada ma zebrać się zwołane przez sędzię Korwin-Piotrowską "Zgromadzenie Ogólne" Sędziów TK, aby rozpatrzyć sześć wniosków prokuratora generalnego Waldemara Żurka o uchylenie immunitetu prezesowi Bogdanowi Święczkowskiemu – w tym wniosek o wyrażenie zgody na jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie.
Scenariusz przedwyborczy i przesłanie Romana Dmowskiego
W ocenie prof. Cenckiewicza obecne działania rządu są elementem szerszego planu poprzedzającego przyszłoroczne wybory. Historyk prognozuje, że w najbliższych miesiącach obóz władzy może zdecydować się na kolejne radykalne kroki, w tym na publikowanie w Monitorze Polskim oświadczeń o nielegalności orzeczeń TK, stosowanie aresztów wydobywczych, odejście od losowania sędziów, postawienie zarzutów urzędnikom Kancelarii Prezydenta RP, a wreszcie na podważenie uchwały Sądu Najwyższego o ważności wyboru Karola Nawrockiego na urząd prezydenta oraz wymianę I prezesa SN. Jak dodał, sprawi to, że nadchodzące wybory „będą nierówną walką z tymi, którzy dysponują budżetem wyborczym z budżetu państwa, a tymi, którzy są nielegalnie pozbawieni środków do politycznego życia, osłabionymi przez represje, wygnanymi, w więzieniach, korowodzie prokuratur i sądów, a w dodatku bez mediów.”
Podsumowując swój apel o stworzenie planu minimum dla obozu patriotycznego, prof. Cenckiewicz przywołał opublikowaną w 1905 roku pracę Romana Dmowskiego "Podstawy polityki polskiej", kończąc wpis cytatem z jednego z ojców polskiej niepodległości: