Prawnicy powołując się na ustawę o policji, kodeks karny, a także orzecznictwo przygotowali dla funkcjonariuszy policji poradnik dotyczący odmowy wykonania bezprawnego rozkazu. Chodzi m.in. o sytuacje, do których dochodzi obecnie pod Akademią Wymiaru Sprawiedliwości, gdzie nie jest wpuszczany na teren uczelni rektor-komendant dr Michał Sopiński oraz odmawiany jest wstęp posłom chcącym dokonań interwencji poselskiej. To również informacje dotyczące przygotowywanego siłowego wejścia do Trybunału Konstytucyjnego. "Poradnik ma charakter instruktażowy i nie stanowi źródła prawa" - zaznaczono na wstępie.
Przypomniano przy tym, że odmowa wykonania bezprawnego rozkazu do obowiązek, a nie wybór dla policjanta.
"Policjant nie jest »ślepym bagnetem«. Teoria bezwzględnego, biernego posłuszeństwa (tzw. ślepych bagnetów) została w polskim prawie karnym i służbowym odrzucona. Obowiązuje zasada
umiarkowanego posłuszeństwa (»myślących bagnetów«) – podwładny ma obowiązek ocenić, czy wykonanie rozkazu lub polecenia nie wiąże się z popełnieniem przestępstwa"
- czytamy w pierwszym punkcie.
Powołano się przy tym na rotę przysięgi, w której policjanci zobowiązywali się przestrzegać prawa.
Prawnicy wskazują także na rozwiązania prawne "umożliwiające legalne uchylenie się od wykonania bezprawnego rozkazu".
Na końcu przedstawiono w skrótowej wersji przedstawione przepisy.
• Masz obowiązek odmówić wykonania rozkazu lub polecenia, którego realizacja łączyłaby się z popełnieniem przestępstwa.
• Odmowa chroni Cię przed odpowiedzialnością dyscyplinarną i karną.
• Wykonanie przestępnego rozkazu umyślnie = pełna odpowiedzialność karna. Argument „działałem na rozkaz” nie stanowi obrony.
• Teoria „ślepych bagnetów” nie obowiązuje. Policjant jest funkcjonariuszem publicznym zobowiązanym do przestrzegania prawa, a nie automatycznym wykonawcą.
• W razie wątpliwości – odmawiaj, meldunek do KGP z pominięciem drogi służbowej, dokumentuj.
Twoja służba opiera się na przestrzeganiu prawa, a nie na bezrefleksyjnym posłuszeństwie. Wykonanie bezprawnego rozkazu nie jest „lojalnością służbową” – jest przestępstwem, za które odpowiadasz osobiście. Praworządność zaczyna się od Ciebie.
Poradnik opracowany z myślą o profesjonalnym instruktażu. W konkretnej sytuacji służbowej zawsze konsultuj się z przełożonymi prawnymi lub jednostką właściwą do spraw prawnych. Znajomość prawa chroni – i Ciebie, i obywateli.
