W książce pod tytułem, „Reytan. Upadek Polski” Jarosław Marek Rymkiewicz Rymkiewicz szczegółowo przypomina przebieg Sejmu Rozbiorowego, opisuje losy większości postaci, które znalazły się na obrazie Matejki, odtwarza losy kultu, jakim postać Reytana została otoczona w późniejszych latach i zastanawia się, kim może stać się Reytan dla Polaków współczesnych.
- Tytuł mojej książki zapożyczyłem (po części) od Jana Matejki, który swojemu słynnemu obrazowi – Reytan leży na progu izby sejmowej i rozdziera koszulę na piersiach, po lewej mamy kilkunastu wielkich zdrajców znanych z naszej osiemnastowiecznej historii, po prawej, w drzwiach, stoją rosyjscy żołnierze – dał tytuł „Upadek Polski”. Teraz ten symboliczny (czy raczej alegoryczny) obraz często reprodukuje się pod tytułem „Reytan na sejmie warszawskim 1773 roku”, ale to jest tytuł nonsensowny, bo to nie jest Reytan na sejmie, lecz Reytan wśród zdrajców – napisał Jarosław Marek Rymkiewicz w przedmowie.
Poprzednie trzy książki Rymkiewicza: „Wieszanie” - o nieznanych epizodach insurekcji kościuszkowskiej, „Kinderszenen” - o powstaniu warszawskim i „Samuel Zborowski” – o szlacheckim umiłowaniu wolności nazywano „trylogią polską”. Książka „Reytan. Upadek Polski” zmienia trylogię w tetralogię o polskiej tożsamości narodowej.
(wydawnictwo-sic.com.pl)
