Konfederacja targowicka została zawiązana przez przywódców magnackiego obozu republikanów w celu przywrócenia starego ustroju Rzeczypospolitej, posługujących się hasłami „obrony zagrożonej wolności” oraz „przeciwko reformom Konstytucji 3 maja wprowadzającym monarchię konstytucyjną”. Targowica posłużyła Rosji jako pretekst do interwencji zbrojnej w Rzeczypospolitej.
Po uchwaleniu przez Sejm Czteroletni 3 maja 1791 pierwszej konstytucji ustrojowej, część wpływowych magnatów nie chciała podporządkować się prawom ustanowionym przez konstytucję. 14 maja 1792 w miasteczku Targowica zawiązana została konfederacja w celu obalenia konstytucji. W rzeczywistości spisek został zawiązany 27 kwietnia 1792 w Petersburgu, pod patronatem cesarzowej Katarzyny II, która od 1768 r. występowała jako „gwarantka ustroju Rzeczypospolitej”. Sam tekst aktu konfederacji zredagował generał rosyjski Wasilij Stiepanowicz Popow, szef kancelarii księcia Grigorija Potiomkina.
W obliczu Targowicy Stanisław August Poniatowski zwrócił się listownie do Katarzyny II, proponując jej wieczyste przymierze i ewentualną abdykację na rzecz wnuka cesarzowej, Konstantego.
W odpowiedzi Katarzyna II podtrzymała swe poparcie dla konfederatów targowickich i zażądała przystąpienia króla do konfederacji targowickiej. Stanisław August Poniatowski, który już wcześniej tajnie negocjował warunki zaprzestania działań wojennych z pozostałym w Warszawie posłem rosyjskim Jakowem Bułhakowem postanowił spełnić wszystkie rosyjskie warunki.
