Sprawdzian, określany często mianem testu kompetencyjnego, zgodnie z planem w całej Polsce rozpocznie się o godz. 9 i potrwa 60 minut. Dla uczniów z dysfunkcjami czas trwania sprawdzianu może być przedłużony o 30 minut. Wszystkie rozwiązywane przez uczniów testu muszą być zakodowane, a ich sprawdzeniem zajmą się egzaminatorzy z okręgowych komisji egzaminacyjnych. Swoje wyniki uczniowie poznają w czerwcu.
Zgodnie z założeniami sprawdzian szóstoklasisty ma kontrolować nie tylko wiedzę ucznia, ale także jego umiejętności. Ma ocenić, w jakim stopniu opanował on czytanie, pisanie, rozumowanie, korzystanie z informacji i wykorzystywanie wiedzy w praktyce, w tym liczenie.
Jeśli szóstoklasista zamierza kontynuować naukę w gimnazjum rejonowym, to liczba uzyskanych przez niego punktów ze sprawdzianu nie ma większego znaczenia, ponieważ uczeń i tak zostanie przyjęty do szkoły. O wiele większe znaczenie wyniki testu mają w przypadku wyboru gimnazjum spoza rejonu czy szkół prywatnych i społecznych. W takich przypadkach to właśnie wynik sprawdzianu może decydować o tym, czy uczeń zostanie przyjęty do szkoły.
