Siłowe przejęcie Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia
30 października br. doszło do siłowego przejęcia TK. Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła się "osobą zastępującą prezesa" Trybunału, a następnie wydała zarządzenia o natychmiastowej przerwie w wykonywaniu czynności przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Jako podstawę wskazano art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych.
Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego za sprawą zażaleń wniesionych przez obrońcę obu sędziów, mec. Michała Skwarzyńskiego. 6 listopada sędzia SN Zbigniew Korzeniowski uznał, że Izba Odpowiedzialności Zawodowej nie jest właściwa do rozpoznania sprawy, i przekazał ją Trybunałowi Konstytucyjnemu.
10 listopada Sąd Najwyższy uchylił jednak postanowienie Korzeniowskiego i skierował sprawę do rozpoznania przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Następnie, jeszcze tego samego dnia, uchylone zostały również oba zarządzenia Anny Korwin-Piotrowskiej dotyczące odsunięcia Święczkowskiego i Sochańskiego.
W świetle rozstrzygnięcia SN nie obowiązują więc zarządzenia, na podstawie których próbowano odsunąć Bogdana Święczkowskiego od wykonywania obowiązków prezesa TK, a Bartłomieja Sochańskiego od obowiązków wiceprezesa. Anna Korwin-Piotrowska odmówiła jednak uznania tego rozstrzygnięcia.
Żurek o orzeczeniu SN ws. TK. Pisze o "neo-sędziach"
Do rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego odniósł się dziś minister sprawiedliwości Waldemar Żurek. We wpisie na platformie X zakwestionował skuteczność decyzji wydanych 10 listopada. Polityk wskazał na udział sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 roku.
Nie wystarczy przyłożyć dowolną pieczątkę Sądu Najwyższego, żeby bezprawie stało się prawem. W sprawie Bogdana Święczkowskiego słyszymy dziś o dwóch sprzecznych rozstrzygnięciach SN. Tylko że jedno wydał legalny sędzia, a późniejsze zapadły z udziałem neosędziów. To zasadnicza różnica
– napisał Żurek.
Minister wskazał następnie na sędziów Marię Szczepaniec i Marka Dobrowolskiego, którzy uczestniczyli w rozpoznawaniu sprawy 10 listopada.
10 listopada do akcji wkroczyli neosędziowie Maria Szczepaniec i Marek Dobrowolski (oboje powołani do SN 10 października 2018 r.). Najpierw stwierdzili, że uchylają postanowienie sędziego Korzeniowskiego, a następnie, w odrębnym rozstrzygnięciu, decyzje o odsunięciu Święczkowskiego i Sochańskiego.
– atakował.
Żurek powołał się również na uchwałę trzech połączonych izb SN z 23 stycznia 2020 roku oraz rozstrzygnięcie siedmiu sędziów z 24 września 2025 roku (III PZP 1/25). Przywołał także wypowiedź sędziego Jarosława Matrasa dla „Dziennika Gazety Prawnej”, który zakwestionował prawidłowość postępowania przed SN.
Mimo to Szczepaniec i Dobrowolski zażalenie przyjęli i rozpoznali. Wszystko w jeden dzień. Tempo kosmiczne. Szkoda, że obywatele na swoje sprawy muszą czekać miesiącami. Sędzia Matras mówi wprost o naruszeniu prawa na wielu płaszczyznach. Prawo obowiązuje wszystkich. Także tych, którzy przyzwyczaili się, że można je naginać do własnych potrzeb. Teraz pan Święczkowski próbuje wejść do Trybunału Konstytucyjnego z komornikiem. Ciekaw jestem tylko, czy klauzulę wykonalności orzeczenia neosędziów zamierza sobie podbić pieczątką z ziemniaka
– czytamy.
"Panie Ministrze, uporządkujmy kwestie prawne"
Na wpis ministra stanowczo zareagowało Niezależne Stowarzyszenie Prokuratorów Ad Vocem.
Panie Ministrze, uporządkujmy kwestie prawne. Po pierwsze: polskie prawo nie ustanawia kategorii „neosędziów”. Posługiwanie się tym określeniem nie pozbawia sędziów ich urzędu ani nie daje Panu kompetencji do decydowania, które orzeczenia Sądu Najwyższego należy respektować.
– wskazało stowarzyszenie.
Ad Vocem zakwestionowało również twierdzenie Żurka o dwóch sprzecznych rozstrzygnięciach Sądu Najwyższego.
Po drugie: nie chodzi o dwa równolegle obowiązujące, sprzeczne rozstrzygnięcia, spośród których minister może wybrać odpowiadające mu stanowisko. Postanowienie z 6 listopada zostało następnie uchylone w wyniku rozpoznania zażalenia. Uchylenie wcześniejszego rozstrzygnięcia w toku kontroli procesowej nie jest samo w sobie dowodem bezprawia ani „sprzeczności orzeczeń”
– podkreślono.
Stowarzyszenie przypomniało następnie treść uchwały SN z 10 listopada.
Po trzecie: uchwałą z 10 listopada 2026 r., sygn. II ZZ 3/26, Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia o przerwie w czynnościach Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego - wprost także w pełnieniu obowiązków Prezesa i Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego. To orzeczenie pozostaje w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne i musi być respektowane przez organy państwa. Nie można postępować tak, jakby uchylone zarządzenia nadal obowiązywały
– przekazało Ad Vocem.
Stowarzyszenie wskazało też, że "sędzia udzielający wywiadu przedstawia jedynie swój pogląd prawny - nie sprawuje w ten sposób wymiaru sprawiedliwości".
Jego wypowiedź nie uchyla uchwały SN i nie stanowi podstawy do blokowania Prezesowi TK dostępu do Trybunału. Autorytet rozmówcy nie nadaje wywiadowi mocy orzeczenia, a aprobata ministra nie przekształca opinii w obowiązujące prawo. Po siódme: Policja nie rozstrzyga, kto jest Prezesem TK, ani które orzeczenia Sądu Najwyższego obowiązują. Spór prawny nie rozszerza jej kompetencji i nie usprawiedliwia zastępowania procedur blokadą budynku
– podkreślono.
Na koniec wskazano: "Policyjny kordon nie jest instancją odwoławczą! Orzeczenia Sądu Najwyższego nie można pozbawiać skuteczności przez zamknięcie bramy Trybunału!".
Panie Ministrze, uporządkujmy kwestie prawne. Po pierwsze: polskie prawo nie ustanawia kategorii „neosędziów”. Posługiwanie się tym określeniem nie pozbawia sędziów ich urzędu ani nie daje Panu kompetencji do decydowania, które orzeczenia Sądu Najwyższego należy respektować. Po drugie: nie chodzi o dwa równolegle obowiązujące, sprzeczne rozstrzygnięcia, spośród których minister może wybrać odpowiadające mu stanowisko. Postanowienie z 6 listopada zostało następnie uchylone w wyniku rozpoznania zażalenia. Uchylenie wcześniejszego rozstrzygnięcia w toku kontroli procesowej nie jest samo w sobie dowodem bezprawia ani „sprzeczności orzeczeń”. Po trzecie: uchwałą z 10 listopada 2026 r., sygn. II ZZ 3/26, Sąd Najwyższy uchylił zarządzenia o przerwie w czynnościach Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego — wprost także w pełnieniu obowiązków Prezesa i Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego. To orzeczenie pozostaje w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne i musi być respektowane przez organy państwa. Nie można postępować tak, jakby uchylone zarządzenia nadal obowiązywały. Po czwarte: samo wydanie orzeczenia, którego Pan nie akceptuje, nie czyni go bezprawnym. Bezprawne jest natomiast uniemożliwianie wykonywania obowiązków Prezesa TK bez podstawy prawnej i podtrzymywanie ograniczeń wyłącznie na podstawie zarządzeń, które zostały uchylone. Po piąte: sędzia udzielający wywiadu przedstawia jedynie swój pogląd prawny — nie sprawuje w ten sposób wymiaru sprawiedliwości. Jego wypowiedź nie uchyla uchwały SN i nie stanowi podstawy do blokowania Prezesowi TK dostępu do Trybunału. Autorytet rozmówcy nie nadaje wywiadowi mocy orzeczenia, a aprobata ministra nie przekształca opinii w obowiązujące prawo. Po szóste: Trybunał Konstytucyjny jest organem odrębnym i niezależnym od innych władz. Minister Sprawiedliwości nie jest przełożonym Prezesa TK i nie ma kompetencji do odsuwania go od wykonywania obowiązków. Nie może również uzasadniać takiej ingerencji własną oceną składu Sądu Najwyższego. Po siódme: Policja nie rozstrzyga, kto jest Prezesem TK, ani które orzeczenia Sądu Najwyższego obowiązują. Spór prawny nie rozszerza jej kompetencji i nie usprawiedliwia zastępowania procedur blokadą budynku. Policyjny kordon nie jest instancją odwoławczą! Orzeczenia Sądu Najwyższego nie można pozbawiać skuteczności przez zamknięcie bramy Trybunału!
— Stowarzyszenie Ad Vocem (@StAdVocem) November 12, 2026