„Szymon Hołownia to symbol nowej jakości w Sejmie RP. W dniu wyborów na stanowisko marszałka deklarował: »Mój cel i program jest prosty: chciałbym, aby rodzice, gdy w telewizji pokazują dzieciom Sejm, nie zasłaniali im oczu i nie zatykali im uszu. Przeciwnie – by mówili: zobaczcie, tak można ze sobą rozmawiać, nawet gdy się ze sobą nie zgadzamy«”
– tak po wyborach z jesieni 2023 roku nowego marszałka Sejmu zachwalał branżowy „Press”.
Najpierw był „gigachad”
Zachwytom nie było końca. Media zestawiały jego otwartość i złośliwe, natychmiastowe riposty w starciach z ustępującymi od władzy politykami PiS, z raczej zamkniętą i stanowczą Elżbietą Witek. Teraz zapanował na Wiejskiej spokój, a PiS nie ma nic do gadania – brzmiał podprogowy przekaz komentatorów upojonych zwycięstwem koalicji 13 grudnia. Hołownia faktycznie robił z Sejmu show – transmisje na żywo z jego obrad na kanale youtubowym parlamentu oglądało kilkadziesiąt tysięcy osób. Rekordy biło transmitowane posiedzenie z 12 grudnia 2023 roku, na którym swoje exposé wygłosili Mateusz Morawiecki, a następnie Donald Tusk. Ostatecznie ten drugi uzyskał większość potrzebną do rządzenia. Na ten dzień Michał Marszał, influencer internetowy związany przed laty z urbanowskim „Nie”, zwołał młode pokolenie zetek do kin. Warszawska Kinoteka w Pałacu Kultury i Nauki pękała w szwach od oglądających z wypiekami na twarzach obrady prowadzone przez Hołownię. NaTemat z satysfakcją odnotowało blisko trzy lata temu: „Gdy na wielkim ekranie pojawił się nowy marszałek Szymon Hołownia, widownia zareagowała oklaskami. Natomiast wystąpienie Mateusza Morawieckiego wywołało wśród oglądających śmiech”. „Sejmflix” jak szybko się zaczął, tak błyskawicznie się skończył. Obrady na początku obecnej kadencji miały widownię 200 tys. śledzących na żywo, exposé Tuska odtworzono ponad 4 mln razy, ale już w październiku 2024 roku oglądalność posiedzeń ledwo przekraczała łącznie 100 tys. wyświetleń. Obecnie – poza dziennikarzami i politykami – praktycznie nikogo to nie obchodzi.
W sieci nowego marszałka Sejmu po zmianie władzy określono mianem „gigachada”. Skąd pochodzi określenie? Blisko dekadę temu taki przydomek w mediach społecznościowych nadano Ernestowi Khalimowi, rosyjskiemu kulturyście, popularnemu w przestrzeni internetowej. Do dziś grafikę z jego wizerunkiem przerabia się i wykorzystuje do ukazania kogoś, kto błysnął ciekawą wypowiedzią lub wygrał pojedynek z oponentem w debacie.
Niechlubna rola w dojeżdżaniu opozycji
Zanim jeszcze doszło do poważnych rys na pancerzu koalicji, Hołownia był zaangażowanym wykonawcą „rozliczeń” spod znaku demokracji walczącej.
Nie dostrzegał potrzeby powstrzymania od początku zapędów Donalda Tuska i Koalicji Obywatelskiej. To w głównej mierze dzięki Hołowni posłowie Mariusz Kamiński i Maciej Wąsik trafili do więzienia – marszałek Sejmu wydał postanowienie o wygaszeniu mandatów parlamentarzystów, wskazując na prawomocny wyrok sądowy dwóch lat pozbawienia wolności w związku z działaniami CBA ws. afery gruntowej i Andrzeja Leppera. Dodajmy, że zapadł on w grudniu 2023 roku z pominięciem ułaskawienia prezydenta Andrzeja Dudy. Pierwszy raz w historii III RP władza sądownicza – we współpracy z wykonawczą i ustawodawczą – zbojkotowała prezydencką prerogatywę. Mało tego – Hołownia zignorował postanowienie uprawnionej do rozstrzygania o kwestiach mandatów poselskich Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, uznając za koalicją, że jest to instytucja obsadzona „neosędziami”. Uchyliła ona postanowienie marszałka w sprawach Wąsika i Kamińskiego. W odpowiedzi zdesperowany Hołownia wysłał swojego emisariusza do „zaprzyjaźnionej” z władzą Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN Stanisława Zakroczymskiego, dyrektora generalnego gabinetu marszałka Sejmu. Był to ewidentny nacisk na władzę sądowniczą, który rodził podejrzenie, że chodzi o osiągnięcie odpowiedniej decyzji administracyjnej. Nikogo nie mogło dziwić, że nieuprawniona do rozstrzygania takich sporów Izba Pracy potwierdziła wygaszenie mandatów poselskich polityków PiS. A to, że ta sama kwestionowana Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN kilka tygodni wcześniej podejmowała uchwałę o ważności wyborów z 2023 roku, nie przeszkadzało Hołowni, Tuskowi i całej koalicji.
Był to zresztą dopiero początek fali ataków na opozycję w ramach zemsty za ostatnie osiem lat wyborczych upokorzeń. Hołownia żyrował również odebranie funduszy z budżetu państwa dla PiS – znowu wcielił się w rolę pomocnika Koalicji Obywatelskiej, mimo sporów w samej PKW, do której dołączyli członkowie wybrani w obecnej kadencji Sejmu, i zignorował uchwałę legalnej izby Sądu Najwyższego kwestionowanej przez rząd. Polska 2050 – choć zwracała uwagę na wakaty w Trybunale Konstytucyjnym – popierała jak leci kandydatów koalicji 13 grudnia, w tym Macieja Berka. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz podsumowała strategię swojej partii w trakcie rozmowy z partyjnymi towarzyszami na nagraniu opublikowanym przez wPolsce24.
„Sami wprowadziliśmy polityka do Trybunału Konstytucyjnego, co więcej – i to jest smutna prawda, ale prawda – niespełniającego formalnych kryteriów i to jest fakt i poparliśmy to”
– komentowała. To dowód na to, jaką rolę spełniała partia Hołowni oraz Pełczyńskiej-Nałęcz w systemie rządów Donalda Tuska.
Drastyczny spadek poparcia
Nic dziwnego, że Polska 2050 systematycznie zaczęła tracić poparcie zaledwie kilka miesięcy po ostatnich wyborach parlamentarnych. Z ponad 14 proc. uzyskanych w wyborach spadła zdecydowanie poniżej poziomu progu wyborczego i bez udziału na listach z większym partnerem – PSL lub KO – nikt nie ma szans na mandat w kolejnym rozdaniu. Kolejnym symptomem kryzysu Trzeciej Drogi było zaledwie 6,91 proc. głosów w wyborach do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2024 roku. Przy tym partii Hołowni nie udało się załatwić obiecanych reform – ani obniżenia składki zdrowotnej proponowanej przez Ryszarda Petru, ani ustawowego odpolitycznienia spółek, które obsiedli działacze... Polski 2050, co potwierdził były marszałek Sejmu na nagraniach z narady partyjnej. Zakaz smartfonów w szkołach utknął w toku procedur, a projekt powrotu do dwóch niedziel handlowych spotkał się ze sprzeciwem Lewicy. Formacji Hołowni nie udało się też wdrożyć – na całe szczęście – tzw. ustawy incydentalnej, która zakładała odsunięcie od decydowania o ważności wyborów prezydenckich Izby Kontroli Nadzwyczajnej. Jej miejsce miało zająć 15 najstarszych stażem sędziów SN.
Machinacje przy procesie wyborczym zakończyły się wetem Andrzeja Dudy. Nawet na tym polu Trzecia Droga poniosła porażkę.
Wraz z kolejnymi tygodniami kampanii prezydenckiej Hołownia zaczął jednak wyrywać się ze szponów demokracji walczącej. Pierwszym widocznym tego zwiastunem był udział przed pierwszą turą w debacie prezydenckiej TV Republiki w Końskich, którą zbojkotował na własną zgubę Rafał Trzaskowski. Ówczesny marszałek Sejmu postanowił też wybrać się na debatę do TVP wraz z opozycyjnymi kandydatami. Krytykował media publiczne w likwidacji za to, że sprzyjały w całej rozciągłości Trzaskowskiemu, pełniąc rolę nieformalnego sztabu Koalicji Obywatelskiej. W wyborach prezydenckich kandydat Trzeciej Drogi uzyskał słabiutki rezultat 4,9 proc., co było gwoździem do trumny tego projektu. Wkrótce Hołownia zrezygnował też z funkcji przewodniczącego Polski 2050. W międzyczasie – co należy odnotować – zapisał się pozytywnie dla losów polskiej demokracji, nie ulegając naciskom koalicjantów, w tym Romana Giertycha, i zwołując Zgromadzenie Narodowe, by umożliwić zaprzysiężenie na urząd prezydenta Karolowi Nawrockiemu. Od tego momentu Hołownia stał się obiektem zmasowanych ataków ze strony „silnych razem” i innych fundamentalistów w mediach, a także w sieci. Wytykano mu, że dogaduje się z Jarosławem Kaczyńskim, uczestnicząc w rozmowach przed zaprzysiężeniem głowy państwa w mieszkaniu europosła Adama Bielana. W dodatku ciągle unosi się nad nim widmo potencjalnych zarzutów w związku ze studiami na Collegium Humanum. Hołownia nie ukrywał, że śledztwo ma charakter polityczny i jest formą brutalnego nacisku na koalicjanta. „Obrzucajcie g***, zawsze się coś przyczepi” – mówił zdenerwowany na konferencji prasowej, oskarżając prokuraturę o wycieki do prasy.
„Następnego dnia wszyscy nasi ludzie wylecą”
Trzy lata po wyborach Hołownia znalazł się na rozstaju politycznych dróg. Chciałby zostać ambasadorem RP w Watykanie, czego kilka miesięcy temu nie wykluczał Karol Nawrocki. Z drugiej strony kompletnie posypała mu się partia po nagłej rezygnacji ze stanowiska w rządzie Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz. Kryzys w rządzie zagrażałby faktycznie Donaldowi Tuskowi, gdyby nie postawa Hołowni. Były marszałek co prawda stwierdził, że jeśli Polska 2050 nie otrzyma funkcji ministerialnej po dymisji Pełczyńskiej-Nałęcz, to możliwe jest formalne wyjście z rządu tego ugrupowania, ale... z utrzymaniem poparcia dla koalicji i forsowanych ustaw. Chwile szczerości mogliśmy usłyszeć na taśmach z wewnętrznej narady Polski 2050 opublikowanych przez stację wPolsce24, na których Hołownia wprost wypalił: „Czy uda się utrzymać ministerstwo Kaśki? Nie mam zielonego pojęcia. Czy uważacie, że jeżeli się nie uda, w ten czy inny sposób jesteśmy gotowi, żeby od jutra wyjść z koalicji? Nie sądzę, że jesteśmy gotowi. Takie jest moje zdanie" – mówił.
Ocenił także wariant potencjalnego buntu Polski 2050, który niechybnie skończyłby się końcem koalicji i przedterminowymi wyborami, ponieważ partia dysponuje 15 głosami w Sejmie. Bez tej grupy posłów zabrakłoby większości Tuskowi. „(...) Stawiamy sprawę na ostrzu noża, podnosimy głowę, wstajemy z kolan, nie jesteśmy podnóżkiem Tuska, ale następnego dnia wszyscy nasi ludzie wylatują z wiceministerstw, z ministerstw, z wojewodów” – mówił.
Nie ma lepszej wizytówki dla zilustrowania upadku Trzeciej Drogi i formacji Hołowni. Miała być nowa jakość w polityce, na którą nabrało się ponad 3 mln wyborców, a jest paniczna walka o dociągnięcie do końca kadencji w celu utrzymania fruktów. Cała zabawa skończy się prawdopodobnie całkowitą anihilacją na listach Koalicji Obywatelskiej.
ZBROJNY NAPAD NA #TRYBUNALKONSTYTUCYJNY! - czytaj w najnowszym numerze tygodnika #GazetaPolska! Wydanie dostępne dobrych salonach prasowych, na https://t.co/FOE7JQ5yhV oraz w wygodnej prenumeracie dostępnej na https://t.co/OFRAy7vnTm https://t.co/BujVixEnA0
— Gazeta Polska - w każdą środę (@GPtygodnik) November 4, 2026