Czym jest witamina K?
Wyróżniamy kilka odmian witaminy K:
- filochinon (witamina K1) – jest wrażliwa na działanie światła i środowisko alkaliczne, czyli zasadowe. Wchłaniania jest w górnej części jelita cienkiego, w obecności żółci i lipazy trzustkowej. Jest rozpuszczalna w tłuszczach.
- menachinon (witamina K2) - wytwarzana jest przez florę bakteryjną i cechuje ją 100% przyswajalności. Jest rozpuszczalna w tłuszczach.
- menadion (syntetyczna witamina K3) - jest substancją wrażliwą na działanie kwasów, zasad i światła. Jest otrzymywana syntetycznie i rozpuszczalna w wodzie.
- dioctan menadiolu (witamina K4) – w wyniku redukcji menadionu otrzymywana jest także syntetyczna pochodna tego związku
Jaką funkcję pełni witamina K w organizmie?
Witamina K odpowiada w organizmie za krzepnięcie krwi i wspomaga układ sercowo-naczyniowy. Działanie przeciwkrwotoczne wzmacnia ściany naczyń krwionośnych i zapobiega ich pękaniu i zwapnieniom. Dodatkowo przeciwdziała nadmiernemu krwawieniu miesiączkowemu.
Dodatkowe właściwości witaminy K to:
- przeciwzapalne,
- przeciwgrzybicze,
- przeciwbólowe
- antybakteryjne
Ważną rolę pełni również w profilaktyce choroby Alzheimera oraz ograniczeniu uszkodzenia komórek nerwowych po wylewach.
Witamina K odgrywa bardzo ważną rolę w utrzymaniu równowagi gospodarki wapniowej całego organizmu.
Czym grozi niedobór witaminy K?
Niedobór witaminy K w naszym kraju pojawia się bardzo rzadko. Witamina ta pojawia się w wielu produktach spożywczych oraz jest syntetyzowana przez mikroflorę bakteryjną w przewodzie pokarmowym. Niedobór tej witaminy pojawia się podczas różnych przewlekłych chorób np. wątroby czy przy nowotworach. Niedobór witaminy może pojawić się również podczas niedożywienia, zaburzenia wchłaniania, niedrożności dróg żółciowych, a nawet długotrwałej antybiotykoterapii.
Najczęstsze stany chorobowe, które przebiegają z zaburzeniami wchłaniania:
- celiakia,
- cholestaza,
- mukowiscydoza,
- przewlekłe zapalenie trzustki
- zespół złego wchłaniania
Objawy niedoboru witaminy K to przede wszystkim:
- zbyt obfite krwawienia miesięczne u kobiet
- zaburzenia wzrastania i rozwoju u niemowląt
- łatwe powstawanie siniaków
- wydłużony czas krzepnięcia krwi
- krwawienia samoistne
- podatność na infekcje
- krwiomocz
- choroba krwotoczna noworodków
- krwotoki z nosa
- wylewy krwi do różnych narządów
Przewlekły niedobór witaminy K prowadzi do rozwoju takich schorzeń jak:
- osteoporoza,
- zwapnienia naczyń krwionośnych
- uszkodzenia wątroby
- niedokrwistość,
- żółtaczka
- zaburzenia krzepliwości krwi
Niedobór witaminy K u noworodków
Niedobór witaminy K u noworodków jest dość powszechny, gdyż zaraz po urodzeniu flora bakteryjna nie jest jeszcze wykształcona, a mleko matki zawiera bardzo niewielkie ilości tej witaminy.
W szpitalu do 6 godzin po urodzeniu podawana jest jednorazowa dawka 1 mikrograma witaminy K1 domięśniowo w celu zapobiegania wystąpienia choroby krwotocznej noworodków. Takie podanie witaminy K nie wymaga dalszej suplementacji.
Jednak w przypadku przeciwwskazań lub gdy rodzice nie wyrażają zgody na podanie domięśniowe, wówczas można podawać witaminę doustnie. Podaje się dziecku 3 dawki witaminy K1 w wysokości 2 miligramów – pierwsza od razu po urodzeniu, druga w 4-6 dobie życia i trzecia w 4-6 tygodniu życia.
Czy nadmiar witaminy K jest szkodliwy?
Nadmiar witaminy K pojawia się bardzo rzadko i jest to spowodowane złym sposobem suplementacji syntetycznej witaminy K3.
Objawy nadmiaru witaminy K:
- hiperbilinurinemia i żółtaczka u noworodków
- uczucie gorąca
- nadmierna potliwość
- zaburzenia funkcji wątroby
- niedokrwistość hemolityczna u noworodków
- bóle serca
Gdzie występuje witamina K?
Witamina K1:
- sałata, szpinak, brukselka
- herbata zielona
- kapusta i kalafior
- fasola, groszek zielony, jajka
- masło
- niewielka ilość w ziemniakach, marchwi, pomidorach, pomarańczach, mleku, mięsie, chlebie, brzoskwiniach, ananasach i grejpfrutach.
Witamina K2 wytwarzana jest przez florę bakteryjną jelita grubego.
Witamina K w składzie kosmetyków
Witaminę K możemy znaleźć w kosmetykach polecanych do cery naczynkowej. Rozjaśnia skórę i poprawia jej koloryt oraz redukuje zaczerwienienia.