Badania przeprowadzane regularnie od kilku lat mają na celu ocenę aktywności fizycznej i sportowej Polaków. W raporcie aktywność fizyczną definiuje się jako dowolną aktywność ruchową podejmowaną co najmniej raz w miesiącu, w tym również w celach transportowych, takie jak chodzenie do sklepu, do pracy rowerem czy spacery. Natomiast aktywność sportowa obejmuje tylko aktywność ruchową podejmowaną minimum raz w tygodniu jako cel sam w sobie, wyłączając spacery i jazdę na rowerze w celach transportowych.
Najnowsze badanie MultiSport Index 2023 potwierdza, że wskaźnik aktywności fizycznej Polaków utrzymuje się na podobnym poziomie w ciągu ostatnich pięciu lat. Blisko dwie trzecie ankietowanych (64 proc. w 2023 r.) deklaruje, że są aktywni co najmniej raz w miesiącu. Jednak aktywność sportową podejmuje już tylko 48 proc. badanych, czyli mniej niż połowa.
Co więcej, wyniki badania pokazują, że dwie trzecie ankietowanych, którzy deklarują jedynie spacery jako swoją aktywność, uważa je za "zupełnie wystarczające" w zakresie aktywności fizycznej. Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazują jednak, że wszyscy dorośli powinni uprawiać co najmniej 2,5-5 godzin "aerobowej aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności" każdego tygodnia. Obejmuje to ćwiczenia, które podnoszą tętno, takie jak szybkie chodzenie, bieganie, skakanie na skakance czy pływanie. Spokojne spacery nie spełniają tych zaleceń.
Najbardziej niepokojące są dane dotyczące faktu, że co trzeci Polak nie podejmuje aktywności fizycznej nawet raz w miesiącu.
Polacy aktywni fizycznie?
Iwona Piątkowska, doktor nauk o kulturze fizycznej w zakresie nauk biomedycznych, podkreśla, że brak regularnej aktywności fizycznej może zwiększać podatność na wiele chorób, które obecnie stanowią główny powód wizyt w poradniach medycznych. Choroby te, określane również jako "choroby cywilizacyjne" lub "choroby stylu życia", są związane z naszymi codziennymi nawykami, takimi jak sen, żywienie i poziom aktywności fizycznej.
Ekspertka ocenia, że społeczeństwo bardziej aktywne fizycznie jest zdrowsze, co prowadzi do mniejszej liczby pacjentów w poradniach diabetologicznych i kardiologicznych.
Brak regularnej aktywności fizycznej jest w kontekście ewolucji nowością dla ludzkiego organizmu i może zwiększać podatność na wiele chorób. Społeczeństwo bardziej aktywne fizycznie to społeczeństwo zdrowsze, a co za tym idzie – mniej pacjentów w poradniach diabetologicznych czy kardiologicznych. Aktywność fizyczna nie powinna podlegać negocjacjom – tak jak mało komu przychodzi do głowy, żeby negocjować częstotliwość mycia zębów.
– mówi dr Piątkowska.
Pozytywnym wnioskiem z badania MultiSport Index 2023 jest to, że prawie co piąta badana osoba (18 proc.) ćwiczy pięć razy w tygodniu lub częściej, a podobną częstotliwość aktywności deklaruje niemal tyle samo osób (17 proc.). Co trzecia osoba, która jest aktywna fizycznie 1-3 razy w miesiącu, uważa, że jej poziom aktywności jest niewystarczający.
Aktualnie 42 proc. Polaków ćwiczy dla poprawy kondycji psychicznej, a dla 25 proc. jest to forma profilaktyki zdrowotnej. Dla 32 proc. ankietowanych aktywność fizyczna jest lepszym sposobem na odstresowanie niż oglądanie telewizji czy seriali na platformach streamingowych. Zdecydowana większość badanych, aż 84 proc., zgadza się z twierdzeniem, że regularna aktywność fizyczna redukuje stres i złe emocje.
Najbardziej aktywni fizycznie są młodzi ludzie. Co piąta osoba w wieku 18-24 lat ćwiczy pięć razy w tygodniu lub częściej, a co trzecia osoba w tym wieku ćwiczy trzy do czterech razy w tygodniu. W porównaniu, w grupie wiekowej 40-49 lat tylko 17 proc. i 11 proc. osób jest tak aktywnych.
Zdaniem specjalistów młodsze pokolenie, takie jak „milenialsi” i „zetki”, wykazuje większą świadomość korzystnego wpływu regularnego ruchu na zdrowie i jakość życia, co często idzie w parze z aktywnością fizyczną.
Jeśli dzisiejsi Millenialsi utrzymają formę, pozwoli to w perspektywie czasu zmniejszyć wydatki na służbę zdrowia, nieco ją odciążyć, a w efekcie – być może – ułatwić dostęp do lekarzy w nagłych przypadkach.
– ocenia specjalistka.
Siłownia czy fitness?
Najpopularniejszymi formami aktywności fizycznej wciąż są sporty na świeżym powietrzu, takie jak jazda na rowerze (35 proc.) czy bieganie (31 proc.). W tegorocznym badaniu siłownia i zajęcia fitness zyskały dużą popularność - w ciągu ostatnich trzech miesięcy przed badaniem korzystało z nich co trzeci badany, czyli 31 proc. (wzrost o 11 punktów procentowych w porównaniu do poprzedniego badania). To największy wzrost popularności spośród wszystkich form aktywności.