Nykturia – co to jest?
Nykturia jest to potrzeba oddania moczu częściej niż dwa razy w trakcie snu lub zwiększenie częstości mikcji (oddawania moczu) w nocy. Przyczyn tej dolegliwości jest wiele, poczynając od błahych, takich jak spożywanie dużych ilości płynów przed snem, aż po cukrzycę czy choroby nerek. Nykturia występuje zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Leczenie nykturii jest zależne od jej przyczyny i polega na terapii farmakologicznej oraz modyfikacji stylu życia.
Przyczyny wzmożonego oddawania moczu w nocy
Wzmożone oddawanie moczu w nocy często występuje w takich chorobach jak:
- cukrzyca,
- niektóre choroby nerek,
- przewlekła niewydolność krążenia—pozycja leżąca podczas polepsza ukrwienie nerek, przez co dochodzi do zwiększonej produkcji moczu, przerost gruczołu krokowego, który występuje zazwyczaj u mężczyzn po 50. roku życia.
Zwiększone oddawanie moczu w nocy może występować także u osób zdrowych, które wieczorami wypijają znaczne ilości płynów, zwłaszcza zawierających kofeinę lub alkohol. Również przyjmowanie niektórych leków zwiększa ryzyko nykturii, np. preparatów stosowanych w nadciśnieniu tętniczym czy leków moczopędnych.
Pozostałe przyczyny nykturii:
- zakażenie układu moczowego — przypadłość dotykająca często kobiet, która oprócz wzmożonej potrzeby oddawania moczu w nocy charakteryzuje się również częstomoczem,
- zespół bolesnego pęcherza,
- OBS (obturacyjny bezdech senny) — u pacjentów z tą przypadłością dochodzi do nocnych bezdechów i spłycenia oddechu,
- mimowolne moczenie nocne — diagnozowane najczęściej u osób z wadami rozwojowymi układu moczowego lub dolegliwościami układu nerwowego; często występuje u dzieci i może mieć niekiedy podłoże psychogenne.
Wzmożona potrzeba oddawania moczu w nocy często występuje u kobiet w ciąży, zwłaszcza na jej późniejszym etapie, gdy macica uciska na pęcherz moczowy. Nie należy jednak ignorować problemu i winą obarczać tylko ciążę. Potrzebna jest diagnostyka i szukanie przyczyn, szczególnie gdy objawy są bardzo nasilone. Czasem nykturia jest objawem sugerującym choroby narządu rodnego, np. endometriozę.
Co zrobić, aby w nocy rzadziej wstawać do toalety?
Czy można zmniejszyć częstotliwość wstawania w nocy do toalety? Jeśli przyczyną problemu jest choroba, to przede wszystkim należy skupić się na jej leczeniu. Jak jeszcze można ograniczyć nocne wstawanie?
- Ogranicz spożycie płynów, przede wszystkim kawy, alkoholu, moczopędnych naparów, a także niektórych produktów (np. jogurtu) na dwie godziny przed snem – te produkty pobudzają pęcherz moczowy.
- Postaraj się w ciągu dnia parę razy trzymać wysoko nogi i stopy – wiele osób ma problem z zatrzymywaniem wody w organizmie w ciągu dnia (może się to objawiać obrzękami stóp czy nóg), która będzie "schodzić" w nocy, gdy kończyny znajdą się na wysokości serca. Pewnym rozwiązaniem jest trzymanie nóg wysoko w ciągu dnia lub wykonywanie ćwiczeń, który ten proces przyspieszy.
- Jeśli musisz brać leki moczopędne, weź je rano, najpóźniej po południu. Dzięki temu organizm będzie wytwarzał więcej moczu po południu i wieczorem, co może skutkować mniejszą produkcją moczu w nocy.
- Prowadź pamiętnik opróżniania pęcherza – monitoruj, ile płynów pijesz, jakie pokarmy jesz, jak często bierzesz leki moczopędne, a także oblicz, ile razy i jak długo oddajesz mocz. Zwróć uwagę, czy oddajesz zbyt dużo moczu w ciągu dnia, czy tylko w nocy. W przypadku pojawienia się nieprawidłowości, np. oddawania moczu więcej niż 10 razy w ciągu 24 godzin, koniecznie zgłoś się do lekarza.
Wzmożone oddawanie moczu w nocy — jak leczyć?
Leczenie tej przypadłości uzależnione jest od przyczyn, które ją spowodowały. Niekiedy wystarczy, że chory zrezygnuje z picia kawy lub alkoholu przed snem, aby problem został rozwiązany. U niektórych osób można łagodzić objawy za pomocą leków, które blokują receptory znajdujące się zarówno w ścianie pęcherza jak i sterczu. Zanim jednak wdrożone zostanie jakiekolwiek leczenie należy dokonać dokładnej diagnostyki, która może wymagać wykonania badań krwi i moczu.
