Najnowsze badania naukowe wykazały, że regularne picie 1-3 filiżanek kawy dziennie nie tylko nie zwiększa ryzyka rozwoju nadciśnienia, ale może je nawet zmniejszać. Badania ostatnich lat pokazały, że w kawie są obecne związki, które „naśladują” działanie niektórych leków hipotensyjnych. Okazuje się zatem, że kawa wykazuje właściwości prozdrowotne.
Rodzaje kawy
Podstawową zasadą w każdej kuchni i restauracji jest, aby wiedzieć, co się zamawia. Na szczęście w przypadku kawy problem ten dość łatwo rozwiązać. W zasadzie na całym świecie, rodzaje i nazwy kawy są takie same i nie zmieniły się od lat. Najczęściej w kawiarniach i restauracjach spotkamy kawy parzone na bazie klasycznego espresso. Możliwości jednak jest bardzo wiele. Mamy bowiem kawy mleczne i bezmleczne. Dodatkowo występują też odmiany nieco bardziej ekstrawaganckie z dodatkiem na przykład bitej śmietany, jajek, a nawet soku z cytryny.
W pierwszej kolejności przyjrzyjmy się jednak kawom, które królują niemal w każdej restauracji i kawiarni na świecie.
- Espresso
Espresso – kawa charakteryzująca się niewielką objętością i wysoką intensywnością smaku. Poprawnie przyrządzone espresso powinno być gęste (sprawiać wrażenie lepkiego) z brązową cremą (charakterystyczną pianką) na wierzchu. Z reguły podawane w formie jednej porcji, choć coraz częściej występujące również w formie doppio (podwójne espresso), a czasami parzone jednocześnie do dwóch filiżanek. Co ciekawe, wbrew powszechnej opinii espresso nie ma dużej zawartości kofeiny (chyba, że do jego zaparzenia użyto specjalnej mieszanki kawy – z większą zawartością robusty).
Zgodnie z włoską klasyką parzenia kawy, 25 ml espresso należy uzyskać w procesie parzenia przez 25 sekund 7 g kawy. Istnieją jednak odstępstwa od tej reguły. Obecnie najczęściej napar uzyskuje się z 18-20 g świeżo zmielonej kawy parzonej przez 30 – 35 sekund. Pozwala to na uzyskanie 35-45 ml mocnego naparu.
Espresso to podstawowy rodzaj kawy, na bazie którego powstają inne kawowe napoje. Wystarczy dodać mleko, wodę lub inne dodatki w odpowiednich proporcjach, aby uzyskać inne popularne kawy, jak choćby latte, czy cappuccino.
- Cappuccino
Jeden z najpopularniejszych rodzajów kawy mlecznej. Cappucino przygotowujemy na bazie espresso, które powinno zostać wlane do specjalnej filiżanki dedykowanej właśnie cappuccino. Ważne jest, aby espresso trafiło do filiżanki w pierwszej kolejności. Następnie należy dolać spienione mleko (najlepiej spienić je w specjalnym dzbanku, używając dyszy z gorącą parą). Wzorcowa porcja cappuccino to 150 ml (przeważnie 120-150 ml), z czego 25 ml to espresso, a 125 ml spienione mleko (100 ml przed spienieniem). Pianka powinna mieć grubość 1-2 cm. Ważne, żeby pianka miała jednolitą i aksamitną konsystencję i nie zawierała pęcherzyków powietrza. Nie może ona wystawać ponad filiżankę.
Napój podaje się w porcelanowych, wcześniej podgrzanych filiżankach, które izolują go przed utratą ciepła. Kawę można udekorować szczyptą czekolady lub kakao. Jeśli cappuccino przygotowuje doświadczony barista, wlewając spienione mleko do filiżanki, potrafi zrobić intrygujące wzory na wierzchniej warstwie pianki nawet bez dodatku kakao oraz czekolady.
- Latte
Latte przeważnie podawane jest w wysokiej, przezroczystej szklance, do której najpierw trafia spienione mleko, a następnie wlewana jest porcja espresso. Uzyskuje się wówczas charakterystyczne trzy warstwy – mleka, kawy oraz mlecznej piany.
Uwaga słynne caffe latte i latte macchiato, to nie dwie nazwy stosowane zamiennie do nazwania tego samego napoju. To dwa różne rodzaje kawy.
- Latte macchiato
Z języka włoskiego oznacza „splamione mleko”. Nazwa ta nawiązuje do sposobu przyrządzania tego rodzaju kawy. Latte macchiato, w odróżnieniu od caffe latte, przygotowuje się wlewając espresso do gorącego, spienionego mleka. Trzeba to jednak robić powoli, w taki sposób, aby espresso delikatnie spływało po ściance naczynia. Napój wyróżnia się efektownym, trójwarstwowym wyglądem i delikatnym smakiem. Na dnie znajduje się mleko, środkową warstwę tworzy espresso, a górną – mleczna pianka.
Wzrorcowe latte macchiato ma następujące właściwości: Espresso i mleko łączymy w proporcji 1:3. Objętość latte macchiato to około 250-300 ml. Kawa podawana jest w wysokich szklankach, eksponujących trzy warstwy napoju.
- Caffé latte
Latte przygotowywane w ten sposób, to kawa składająca się praktycznie z tych samych komponentów co cappuccino. W przeciwieństwie cappuccino, w caffé late dominuje nie espresso, a większa porcja mleka. Caffé latte przygotowuje się wlewając do kawowego naparu wcześniej podgrzane i odpowiednio spienione mleko.
Wzorcowe caffé late powinno cechować się następującymi proporcjami: Do pojedynczego espresso należy dolać ponad 200 ml spienionego mleka. Pianka na latte musi mieć grubość 1 cm. Całkowita objętość napoju to 250-300 ml. Warto zwrócić uwagę, że ten rodzaj latte również nie jest podawany w tradycyjnych filiżankach, ale w wysokich szklankach.
- Mokka
Mokka to kolejna odmiana popularnej latte. Charakteryzuje się tym, że poza espresso i gorącym mlekiem, do jej przygotowania używa się również ciemnej lub mlecznej czekolady. Mokka w przeciwieństwie do cappuccino oraz latte nie ma mlecznej pianki. Najczęściej dekorowana jest zatem bitą śmietaną, kakao, cynamonem lub innymi przyprawami.
Wzorcowa mokka powinna zostać przygotowana w następujący sposób: do espresso dodajemy czekoladę i dokładnie mieszamy. Do tak przygotowanej bazy dodajemy podgrzane mleko. Jeśli lubimy kulinarne eksperymenty, zamiast gorzkiej lub mlecznej ciemnej czekolady, można dodać białą czekoladę. Mokkę podaje się w wysokich szklankach, o pojemności 200 ml.
- Flat white
Napój kawowy niezwykle popularny w Australii i Nowej Zelandii. Przygotowywany z pojedynczego lub podwójnego espresso, które zalewa się spienionym, pełnotłustym mlekiem o aksamitnej, jednorodnej konsystencji. Niewielka objętość pianki w napoju sprawia, że jego powierzchnia jest idealnie płaska.
Wzorcowo przygotowana kawa flat white ma dwa razy więcej kawy niż mleka. Flat white podaje się w filiżankach o pojemności 150-180 ml lub w ceramicznych kubkach.
Kawa na 25 sposobów
Wymienione wyżej propozycje podania kawowego napoju, to oczywiście nie wszystkie możliwości. Odpowiednio łącząc i modyfikując proporcję poszczególnych składników i dodatków uzyskujemy bowiem dziesiątki różnych kombinacji.
Poniżej specjalne zestawienie – kawa na 25 sposobów:
- espresso
- bita śmietana
- espresso
- woda
- espresso
- spienione mleko
- ciepłe mleko
- espresso
- tonic
- lód
- espresso
- żółtka jajek –słodkie (jak kogel-mogel)
- mleko skondensowane
- kawa
- cukier
- spienione mleko
- 2 zredukowane espresso
- kruszony lód
- zimne mleko
- syrop karmelowy
- espresso
- bita śmietana
- mleko
- ciepła czekolada
- espresso
- bita śmietana
- kruszony lód
- mleko
- espresso
- pianka mleczna
- spienione mleko
- espresso
- podwójne espresso
- podwójne espresso
- gorąca woda
- spienione mleko
- espresso
- miód
- sok cytrynowy
- espresso
- pół na pół: ubite mleko – spienione mleko
- espresso
- lód
- zimna woda
- kawowy koncentrat
- bita śmietana
- szkocka whisky
- kawa
- brązowy cukier
- bita śmietana
- lód
- mleko
- czekolada
- espresso
- bita śmietana
- espresso
- parzone mleko
- espresso
- espresso
- ubite mleko
-syrop miętowy
- bita śmietana
- lód
- mleko
- espresso
- pół na pół: kawa z wodą