Czym są monocyty?
Ilość monocytów we krwi wykonuje się podczas morfologii krwi z rozmazem (inaczej krwi obwodowej z rozmazem). Jeżeli w wyniku badania będzie podwyższona liczba monocytów we krwi, należy skonsultować się z lekarzem, gdyż może to świadczyć nie tylko o infekcji, ale i o chorobach zapalnych, autoimmunologicznych lub nowotworze.
Kiedy należy wykonać morfologię z rozmazem:
- sprawdzenie skuteczności leczenia stanu zapalnego
- przewlekłe i nawracające zakażenia
- problemy z odpornością
Monocyty należą do grupy leukocytów, czyli białych krwinek. Osoby zdrowe posiadają ich ok. 3-8% z wszystkich leukocytów. Są to również największe komórki krwi, zaliczane do agranulocytów. Mają za zadanie regulować pracę układu immunologicznego.
Monocyty ciągle krążą we krwi i przechodzą z naczyń krwionośnych do tkanek, a tam zmieniają się w makrofagi, czyli komórki żerne – fagocytujące. Dzięki czemu eliminują resztki komórek i zabijają czynniki zakaźne. Monocyty regulują działanie układu odpornościowego.
Monocyty w organizmie za co odpowiadają:
- biorą udział w procesach zapalnych i hematopoezie (czyli wytwarzaniu i różnicowaniu składowych krwi)
- uczestniczą w odpowiedzi immunologicznej
- usuwają zakaźne czynniki i martwe komórki (dzięki fagocytozie)
Jakie są normy monocytów?
Normy monocytów różnią się w zależności od laboratoriów, w których są wykonywane badania. Zakres referencyjny, czyli przedział zawsze określany jest na wyniku badania. Najczęstsze normy to 30-800 monocytów na mikrolitr krwi i od 4 do 8% wszystkich leukocytów.
Normy u dzieci są zbliżone do dorosłych, a zakres jest częściowo rozszerzony.
Monocyty powyżej normy
Podwyższone monocyty nie zawsze są powodem do zmartwienia. Mogą one sygnalizować lekki rozwijający się w organizmie stan zapalny lub kilkudniową infekcję. Dlatego też wyniki badań krwi należy analizować w całości i porównując do całej morfologii. W razie niepokoju należy badanie powtórzyć np. za około 3 miesiące.
Należy mieć na uwadze, że podwyższone monocyty we krwi mogą występować również na etapie zdrowienia po przebytym zakażeniu.
Najczęstszą przyczyną podwyższonych monocytów mogą być różnego rodzaju infekcje:
- bakteryjne (angina, bolerioza, kiła, gruźlica),
- wirusowe (mononukleoza),
- grzybicze
- pierwotniakowe
Czasem podwyższone monocyty mogą sugerować różnego rodzaju choroby:
- białaczka szpikowa
- białaczka leukocytowa
- choroba Leśniowskiego Crohna
- chłoniak Hodgkin
- choroby reumatoidalne
- choroba zapalnych jelit
- infekcyjne zapalenie wsierdzia
Podwyższone monocyty u dziecka mogą, ale nie muszą pojawiać się często. Wynika to z układu odpornościowego, który jest na etapie doskonalenia się i wykształcania odpowiednich mechanizmów obronnych.
Kobiety w ciąży muszą szczególnie uważać na podwyższone monocyty. Może to wskazywać na stan zapalny. Jak najszybciej wówczas należy skonsultować się z ginekologiem prowadzącym ciążę.
Monocyty poniżej normy
Niski poziom monocytów może świadczyć o problemach z odpornością, jak np. choroby zanikowe szpiku czy AIDS.
Niedobór monocytów jest nazywany monocytopenią i świadczy ona o zaburzeniach odporności, które są wrodzone lub nabyte. Monocytopenię wzmaga również ciągłe przyjmowanie określonych leków oraz obserwuje się u pacjentów po przebytej chemioterapii lub radioterapii. Osoby starsze, w stanach wyniszczenia organizmu czy znacznego niedożywienia również mają problem z niskimi monocytami.
Niskie monocyty można zaobserwować w różnych przypadkach:
- długotrwały i silny stres
- występowanie różnych chorób neurologicznych lub psychicznych
- silna nerwica
- depresja
- przewlekłe zmęczenie
- wycieczenie organizmu
Wraz z przewlekłą monocytopenią może pojawić się pancytopenia, czyli obniżona ilość erytrocytów, leukocytów i trombocytów.
Objawy pancytopeni:
- osłabienie,
- omdlenia,
- bladość skóry,
- zwiększona podatność na zakażenia,
- krwotoki,
- zwiększona liczba krwawień,
- często pojawiające się siniaki