Ciekawostki turystyczne: Narwiański Park Narodowy

Symbolem Narwiańskiego Parku Narodowego jest błotniak stawowy. Siedzibą administracji parku jest pochodzący z XIX w. pałac w Kurowie. Warto też zobaczyć groblę i przyczółki nieistniejącego już mostu na przedwojennej, starej drodze Białystok – Warszawa w okolicy Kurowa. W zabytkowym dworze pałacyku mieści się ekspozycja dotycząca walorów kulturowych i przyrodniczych doliny Narwi.

Narew na obszarze parku tworzy mozaikowy układ rozlewisk, siedlisk lądowych i bagiennych – nadaje jej to unikatowy charakter. Narwiański PN obejmuje odcinek doliny Narwi od Surażu na południu po Rzędzian na północy, o długości około 50 km. Szerokość doliny to 2–4 km. Prócz koryt aktywnych obecne są zamierające, zarastające roślinnością.

Na terenie Parku występuje 58 zbiorowisk roślinnych. Przeważa roślinność bagienna. Na obrzeżach występują łąki, olsy i zarośla wierzbowe. Flora roślin naczyniowych w Narwiańskim PN liczy około 500 gatunków. Wśród nich są objęte ścisłą ochroną, jak grążel żółty, grzybienie białe, kosaciec syberyjski, mieczyk dachówkowaty, goryczka wąskolistna, goździk pyszny, rosiczka okrągłolistna, wielosił błękitny, orlik pospolity, kukułka plamista, krwista i szerokolistna, widłak jałowcowaty i goździsty. 

Park jest siedliskiem bardzo wielu zagrożonych gatunków ptaków, m.in. bielika zwyczajnego i bojownika bataliona. Można tu też spotkać m.in. gronostaje, tchórze. Na jednym z trzech stanowisk w Polsce występuje tu chroniony motyl dzienny strzępotek edypus. W parku występują 34 gatunki ssaków. Należą do nich m.in. bóbr europejski, piżmak, jeż europejski, ryjówki, rzęsorek rzeczek oraz większe, jak jeleń europejski, łoś, sarna i dzik. Spośród 21 gatunków ryb występujących w parku objęte ochroną są trzy: różanka pospolita, śliz pospolity, koza pospolita. Występuje tu również chroniony minóg ukraiński.

Do 13 gatunków płazów zasiedlających obszar Narwiańskiego PN należą dwa ogoniaste: traszka zwyczajna i traszka grzebieniasta oraz bezogonowe: kumak nizinny, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, ropuchy: szara, zielona i paskówka oraz żaby: moczarowa, trawna i wodna.

Dolina Narwi, w tym Narwiański PN, od roku 2010 są uznawane za ostoję ptaków. W latach 1979–2000 w parku stwierdzono obecność 203 gatunków ptaków, z czego 154 to gatunki lęgowe. Część jest zagrożona w skali światowej lub europejskiej, np. bąk zwyczajny, batalion, derkacz zwyczajny, bekas dubelt, kropiatka, zielonka, uszatka błotna i wodniczka. Spośród trzech gatunków błotniaków (zbożowy, łąkowy, stawowy) najliczniejszym jest błotniak stawowy.

Narwiański Park Narodowy obejmuje swoim zasięgiem obszary bagienne, więc najlepiej poznawać go z wody podczas spływów kajakowych lub wycieczek łodziami. Polecamy również spacery kładkami przyrodniczymi. Na terenie Parku znajdują się wyłącznie szlaki wodne, pozostałe - piesze i rowerowe położone są na terenie otuliny.

Szlaki wodne

• Narwiański labirynt - szlak stanowi ostatni etap 150 km spływu Narwią od zbiornika Siemianówka lub z miejscowości Narewki. Przebieg: Suraż 0,0 km – Uhowo 9,0 km – Bokiny 17,0 km – Topilec 21,0 km – Kolonia Topilec 25,0 km – Waniewo 31,0 km – Kurowo 37,0 km - Radule 42,0 km – Rzędziany 46 km
• Trasa turystyczno-przyrodnicza „kajakiem wokół Kurowa” - wycieczka tym szlakiem kajakiem pozwala poznać najatrakcyjniejszą część doliny Narwi. W krótkim czasie (od 45 min do ok. 3 godzin) można zobaczyć jeden z najciekawszych fragmentów parku, m.in. położoną na bagnach dawną redutę obronną „Koziołek” oraz „zerwany most”, z którego roztacza się piękny widok na dolinę. Szlak ma trzy warianty tzw. małą (1,6 km), średnią (3,2 km) i dużą pętlę (7,7 km).

Szlaki piesze

• Szlak im. W. Puchalskiego – 41 km, znaki czerwone. Łapy Osse – Płonka Kościelna – Łupianka Stara – Bokiny – Wólka Waniewska – Jeńki – Waniewo – Kurowo – Pajewo – Jeżewo Stare. Na trasie znajduje się min. osiedle kolejarskie w Łapach Osse, kościół z cudownym obrazem Matki Bożej w Płonce Kościelnej, doskonały punkt widokowy na dolinę Narwi w okolicach Bokin, siedziba Narwiańskiego PN w Kurowie
• Szlak im. Z. Glogera – 47 km znaki zielone. Nowosiółki – Choroszcz – Ruszczany – Rogowo – Pańki – Rzędziany – Leśniki – Sanniki – Tykocin – Jeżewo Stare. Szlak poświęcony pamięci Zygmunta Glogera wybitnego etnografa, historyka mieszkającego w Jeżewie Starym. Na szlaku warte dokładnego zwiedzenia są Choroszcz z letnią rezydencją Branickich, Tykocin z synagogą wielką, kościołem, ruinami zamku Zygmunta Augusta. Trasa prowadzi częściowo wzdłuż granicy Narwiańskiego PN, przez groblę, a następnie jaz na rzece.
• Szlak nadnarwiański  – 35 km znaki żółte. Białystok Nowe Miasto – Księżyno - Trypucie – Zawady – Topilec – Izbiszcze – Śliwno – Kruszewo – Pańki. Prowadzi z Białegostoku do skraju Narwiańskiego Parku Narodowego i biegnie tam wzdłuż miejscowości położonych na prawym brzegu rzeki. Po drodze cerkiew i zabytkowy cmentarz w Topilcu, miejsce biwakowe i wieża widokowa w Kolonii Topilec.
• Szlak włókniarzy  – 68 km znaki niebieskie.Strabla – Doktorce –Zawyki - Suraż – Borowskie Żaki – Turośń Dolna – Markowszczyzna – Niewodnica Kościelna – Kościuki – Choroszcz – Żółtki – Dzikie – Fasty. Nawiązuje do miejsc związanych z początkiem przemysłu włókienniczego.