Liście szczawiu mają bardzo mało kalorii (100 g surowych liści dostarcza tylko 22 cal), ale zawierają dużą ilość rozpuszczalnego błonnika pokarmowego. 100 g świeżego szczawiu zawiera 48 mg witaminy C (80% zalecanej dziennej dawki tej witaminy).
Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem, który pomaga organizmowi ludzkiemu rozwinąć odporność na czynniki zakaźne i oczyszczać wolne rodniki wolne od tlenu.
Między innymi o zaletach szczawiu piszę w swojej książce „Jedz zielone” Hanna Stolińska-Fiedorowicz.
100 g świeżego szczawiu przenosi 4000 IU witaminy A (ok. 133% RDA). Witamina A jest niezbędna do utrzymania zdrowej błony śluzowej i skóry i jest niezbędna dla prawidłowego wzroku. Spożycie warzyw i owoców bogatych w witaminę A i flawonoidy również pomaga chronić ludzki organizm przed rakiem płuc
i jamy ustnej. Oprócz witamin, świeże liście są również bogatym źródłem kilku istotnych przeciwutleniaczy fenolowych, takich jak kempferol, myricetin, kwercetyna. Związki te wspólnie działają jako ochronne zmiatacze wolnych rodników tlenowych i reaktywnych form tlenu (ROS) oraz odgrywają rolę leczniczą w starzeniu i różnych procesach chorobowych.
Ponadto szczaw zawiera również wiele witamin z grupy B, takich jak witamina B6 (pirydoksyna), witamina B2 (ryboflawina), witamina B1 (tiamina) i niacyna.Liście szczawiu zawierają również dużą ilość minerałów, takich jak mangan, wapń, potas, magnez, miedź i cynk. Potas jest ważnym składnikiem płynów komórkowych
i ciała, który pomaga kontrolować częstość akcji serca i ciśnienie krwi.
Chociaż szczaw może być dostępny przez cały rok, jest najlepszy w okresie od wiosny do wczesnego lata. Podczas zakupu należy wybierać mocne, błyszczące, zielone liście z cienkimi ogonkami. Należy unikać żółtych, zwiędłych, dużych liści z widocznymi żyłkami.
Jak wszystkie inne warzywa, przed spożyciem należy kępy szczawiu umyć w czystej, bieżącej wodzie i płukać w słonej wodzie przez ok. 30 min, aby usunąć brud i wszelkie pozostałości owadobójcze.
Szczaw to nie tylko nasza polska szczawiowa z jajkiem. Szczaw można spożywać na surowo lub gotować. Jego kwaśne, cytrynowe liście to orzeźwiające dodatki do sałatek i zup. Duże liście można gotować i przygotowywać w taki sam sposób jak szpinak.
Wróćmy jednak do sposobu, w jaki szczaw spożywamy najczęściej. Zupa szczawiowa (zielona zupa/barszcz) to klasyczne danie w wielu krajach Europy Wschodniej, szczególnie w Polsce. Tradycyjnie podawano z ćwiartowanym gotowanym jajkiem i kapką śmietany, aby zneutralizować kwaśny smak. Sos szczawiowy/pasta/pesto tradycyjnie pasuje do łososia, halibuta i szczupaka. Dobrze łączy się również z cielęciną, drobiem i jagnięciną. Może być mieszany z innymi zielonymi liśćmi, takimi jak szpinak, albo dodawany do makaronu, risotto i innych włoskich dań.