Ryjówka malutka ma długość ciała 4–6,5 cm, długość ogona 3,2–4,4 cm, masa ciała 3–7 g. Posiada charakterystyczny, wydłużony ryjek z długimi włosami czuciowymi. Nie zapada w sen zimowy. Przypuszczalnie ze względu na wydzielany zapach ryjówkowate są rzadko atakowane przez drapieżniki. Na ryjówki polują głównie ptaki drapieżne i sowy.
Grzbiet ciała ma brunatno-szary, brzuch żółto-szary. W Polsce występuje na całym terytorium. Lubi przebywać w wilgotnym terenie. Typowym środowiskiem jej życia są obrzeża podmokłych lasów, wilgotne łąki, kępy krzewów na łąkach i bagnach, żywopłoty, ogródki działkowe. Można ją spotkać także w obrębie zabudowań (szczególnie w zimie). Jest aktywna zarówno w dzień, jak i w nocy. Nie potrafi kopać nor w ziemi, ale bardzo często korzysta z nor wygrzebanych przez inne zwierzęta: kreta, norniki, myszy.
Gody odbywa w miesiącach kwiecień–sierpień. Ciąża trwa 19 dni. Samica rodzi od 2 do 9 młodych, które do czasu osiągnięcia samodzielności przebywają w gnieździe i żywią się mlekiem matki. Dojrzałość płciową uzyskują na następny rok. Żyją bardzo krótko, bo zaledwie 1,5 roku. W ciągu swojego okresu rozrodczego samica zdąży wydać zaledwie kilka miotów.
W Polsce podlegała ścisłej ochronie gatunkowej. Od 2011 r. podlega ochronie częściowej.
Zwierzę to posiada bardzo intensywną przemianę materii. Ryjówka malutka musi zjeść dziennie dwa razy więcej pokarmu niż sama waży. Jest też zupełnie niewytrzymałe na głód. W zimie jego śmierć może spowodować jednodniowy brak pokarmu. Zjada owady, głównie ich larwy. Poluje na pająki, roztocza i mięczaki. Zimą żywi się także nasionami.
