Obecnie przetworzony i niezdrowy pokarm jest źródłem chorób cywilizacyjnych, warto więc wrócić do tego, co naturalne, nieprzetworzone i zdrowe. Takie wzbogacenie diety jest rozsądną propozycją nie tylko dla miłośników surwiwalu. Będziemy wtedy jeść tanią, zdrową żywność i staniemy się mniej uzależnieni od przemysłu spożywczego.
Nieraz trudno nam się zgodzić z tym, że częścią naszego jadłospisu będzie pospolity przydrożny chwast.Hipokrates oraz św. Hildegarda z Bingen uważali pokrzywę za jedno z najcenniejszych ziół. Rzymianie leczyli nią reumatyzm i artretyzm, a Kopernik – ponoć problemy z nerkami. Pokrzywę stosowano przy leczeniu gruźlicy, żółtaczki, astmy, cukrzycy, kolki nerkowej.
Co zawiera pokrzywa?
Pokrzywa zawiera wiele aktywnych związków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, między innymi:
- witaminy: A, K, B2, C,
- makro- i mikroelementy: magnez, fosfor, wapń, siarkę, żelazo, potas, jod, krzem i sód,
- sole mineralne,
- związki aminowe, garbnikowe, kwas foliowy, kwas pantotenowy, mrówkowy, glikolowy, glicerolowy,
- olejki eteryczne,
- chlorofil, serotoninę, histaminę, acetylocholinę, karotenoidy, fitosterole, flawonoidy.
Właściwości lecznicze pokrzywy:
– wzmacnia układ odpornościowy
wspomaga wytwarzanie w organizmie limfocytów typu T oraz interferonów, białek wytwarzanych i uwalnianych przez komórki, jako odpowiedź na obecność patogenów (np. wirusów, bakterii, pasożytów oraz komórek nowotworowych) wewnątrz organizmu,
– oczyszcza i regeneruje organizm
sole mineralne oraz dobrze przyswajalne mikroelementy (magnez, wapń, potas, żelazo) wpływają wzmacniająco na organizm. Chlorofil występujący w roślinie w dużej ilości działa krwiotwórczo, wpływa korzystnie na produkcję czerwonych krwinek, przez co wspiera leczenie anemii. Aktywne związki chemiczne wspomagają wydalanie z organizmu szkodliwych substancji, np. złogów kwasu moczowego, jonów sodu,
– przeciwdziała zatrzymywaniu płynów w organizmie, likwiduje obrzęki, działa moczopędnie,
– ułatwia przemianę materii i wzmaga apetyt, wspomaga leczenie chorób wątroby i przewodu pokarmowego, nieżytów żołądka i jelit, biegunek
związki zawarte w roślinie oczyszczają układ trawienny, odprowadzają złogi żółciowe, korzystnie wpływają na pracę trzustki, wątroby i żołądka, łagodzą dolegliwości związane ze stanem zapalnym przewodu pokarmowego,
– obniża poziom cukru we krwi i w niewielkim stopniu także ciśnienie tętnicze,
– działa bakteriobójczo, wspomaga leczenie schorzeń skórnych, ropni, czyraków, trądziku, guzków, stanów zapalnych pochwy oraz stanów zapalnych mięśni, zmniejsza napięcie mięśni
ekstrakt z pokrzywy działa odkażająco przy płukaniu ust,
– działa leczniczo w chorobach skóry głowy, przy łupieżu i łojotoku, przy wypadaniu włosów, poprawia krążenie,
– oczyszcza, leczy i chroni nerki, wspomaga leczenie kamicy nerkowej, stanów zapalnych nerek, pęcherza moczowego oraz dróg moczowych,
– wspomaga leczenie reumatyzmu i artretyzmu,
– wspomaga leczenie stanów zapalnych jelita grubego,
– wspomaga leczenie alergii,
– wzmacnia układ kostny, zapobiega osteoporozie,
– wspomaga odchudzanie,
roślina zawiera sekretynę, która pozytywnie wpływa na pracę trzustki oraz produkcję żółci przez wątrobę, wspiera i reguluje trawienie.
Praktyczne zalecenia co do zbioru i wykorzystania w kuchni
Zbieramy tylko młode listki z górnych pięter rośliny (niezbyt wyrośniętych), w miejscach niezanieczyszczonych, oddalonych od ruchliwych dróg. Liście można zbierać od wiosny do jesieni (jesienią roślina odrasta po skoszeniu), najlepiej przed kwitnieniem. Najlepsze właściwości lecznicze pokrzywa ma od kwietnia do czerwca, jednak do celów kulinarnych później zebrana pokrzywa również jest odpowiednia. Soczyste i smaczne są liście w miejscach zacienionych.
Pokrzywę można wykorzystać do robienia sałatek z dodatkiem różnych składników (pomidorów, sałaty, szpinaku, rukoli, roszponki itd.), liście tej rośliny można stosować analogicznie jak szpinak (ma nawet podobny smak), udusić na oliwie z oliwek, z dodatkiem dużej ilości czosnku i soku z cytryny, dodawać do jajecznicy, robić farsz do pierogów, naleśników, robić zupę pokrzywową itd. Liście pokrzywy sparzone gorącą wodą (nie wrzątkiem) przestają parzyć, łatwo je wtedy przygotować do różnych potraw.
Suszoną pokrzywę można pić jak herbatę (jest powszechnie dostępna w sklepach) lub wycisnąć sok i pić 1–2 łyżki dziennie (raczej nie przekraczać 3–4 łyżek) przez około dwa tygodnie, po czym zrobić przerwę. Sok nadaje się też jako dodatek do wszelkich zielonych koktajli. Sok lub intensywny, mocny wywar można też stosować zewnętrznie, np. wcierać u nasady włosów.
Przeciwwskazania
– nie spożywać pokrzywy razem z lekami na cukrzycę, ponieważ pokrzywa nasila ich działanie,
– nie stosować pokrzywy jednocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi,
– nie stosować przed zabiegiem chirurgicznym i przez tydzień po nim (ze względu na możliwość intensywnego krwawienia),
– nie stosować w przypadku obrzęków serca, spowodowanych ostrą niewydolnością nerek.
