Park powstał w 1977 i obejmuje 29 tys. ha lasów, rzeki i jeziora zajmują 18 tys. ha. Na terenie parku znajduje się jedynie 29 miejscowości.
W regionie, w którym powstał Mazurski Park Krajobrazowy ścierają się wpływy klimatu kontynentalnego i morskiego z czynnikami lokalnymi tworząc specyficzny mikroklimat.
Fauna
Park słynie ze swoich unikatów – do zwierzęcych należy zaliczyć kiełża – skorupiaka, uznanego za morski relikt polodowcowy, rzadkie odmiany gąbek spotykane w jeziorze Bełdany i rzece Krutyni oraz przedstawiciela epoki przedlodowcowej - żółwia błotnego. Atrakcją parku są również koniki polskie, żyjące w Popielnie, niedaleko Rucianego-Nidy.
W parku występują również takie zwierzęta jak: jeleń, sarna, dzik, jenot, łoś, wilk, wydra, gronostaj, borsuk, bóbr.
Występuje tu również wiele gatunków ptaków między innymi: bielik, rybołów, orlik krzykliwy, bocian czarny, bocian biały, żuraw, puchacz, cietrzew, kania czarna i ruda, trzmielojad, kobuz, błotniak zbożowy, sowa uralska, kormoran, tracz nurogęś, czapla siwa, krzyżodziób świerkowy, wilga, zimorodek.
Flora
Spośród roślinnych reliktów należy wymienić mchy takie jak mszar, koimek, widłoząb długolistny i torfowiec oraz drzewa – borealna wierzba borówkolistna i wierzba lapońska.
