Nadciśnienie tętnicze oraz miażdżyca są najczęściej występującymi chorobami układu krążenia. Podstawą w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego jest prowadzenie zdrowego trybu życia.
Do głównych czynników ryzyka sprzyjających ich rozwojowi należy zaliczyć otyłość oraz nałogi, w tym palenie papierosów i alkohol.
Przede wszystkim należy ograniczyć spożycie niezdrowych tłuszczów, cukru i soli. W jadłospisie powinny pojawić się takie produkty jak: kasza, ciemne pieczywo, duże ilości owoców i warzyw, chude mięso i wędliny, chudy twarożek, ryby. Dieta powinna być niskokaloryczna, z ograniczoną ilością tłuszczów i węglowodanów.
Warto wiedzieć
Otyłość
Dla serca szczególnie groźna jest postać brzuszna otyłości (typu męskiego), w której tłuszcz odkłada się w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej. Postać otyłości biodrowo-udowa (typu kobiecego), gdzie tłuszcz magazynuje się w okolicy bioder, pośladków i ud nie jest natomiast tak groźna.
Wolne rodniki
Wolne rodniki niszczą nasze komórki, co wpływa m. in. na rozwój chorób serca. Antyoksydantów jest dużo w warzywach i owocach (m. in. kapusta, kalarepa, papryka, pomidory, marchew, dynia, cykoria, sałata, morele), olejach roślinnych, wątróbce, rybach, serach. Zjadając codziennie ok. 0,5 kg „zieleniny” organizm jest w dobrym stopniu zabezpieczony w antyoksydanty.
Papierosy
Z każdym wypalonym papierosem rozwój miażdżycy się nasila, a ilość ochronnych witamin-antyoksydantów (witaminy C i E) maleje.
Ruch
Serce jest mięśniem i z tego względu potrzebuje regularnego treningu. Wysiłek fizyczny związany z rekreacją usprawnia pracę serca, poprawia przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, ułatwia zwalczanie zaburzeń lipidowych, reguluje ciśnienie krwi i zapobiega otyłości, a więc działa anty-miażdżycowo.
Regularne uprawianie sportu lub jakakolwiek aktywność fizyczna nie dość, że pomaga zredukować masę ciała, to jeszcze podnosi sprawność serca, przez co zapobiega zawałom i innym chorobom oraz wpływa korzystnie na ogólną sprawność organizmu. Osoba zdrowa, nie pracująca w sposób wyczerpujący fizycznie, powinna kilka razy w tygodniu zadbać o swoją aktywność ruchową.
Ciśnienie krwi
Utrzymujące się podwyższone ciśnienie krwi prowadzi do zwężenia tętnic i rozwoju blaszek miażdżycowych. Dlatego bardzo ważne jest jak najwcześniejsze wykrywanie nadciśnienia tętniczego i jego leczenie. Niewielkie obniżenie ciśnienia krwi może zmniejszyć ryzyko udaru o 35-45%, a ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 20-25%.
Cholesterol
Podwyższony poziom cholesterolu i jego frakcji LDL sprzyjają rozwojowi miażdżycy. W przebiegu cukrzycy dochodzi do zaburzeń gospodarki cholesterolowej oraz wielu innych, nie do końca poznanych zaburzeń metabolicznych, które ułatwiają rozwój miażdżycy tętnic. Dlatego konieczna jest okresowa kontrola poziomu cukru we krwi na czczo i jeśli jest on podwyższony wymaga leczenia.
Stres
Bez stresu nie byłoby życia, ponieważ to stres stymuluje nas do działania, poprzez wydzielane hormony: adrenalinę i hormony kory nadnerczy. Hormony te działają na układ krążenia przyspieszając rytm serca, podnosząc ciśnienie krwi i zwężając naczynia krwionośne. Im więcej stresów przeżywamy, tym bardziej nasze serce i naczynia są obciążone. Dlatego należy podejmować działania rozładowujące nadmierny stres i napięcie np. nauczyć dystansować się od pracy, oddawać się relaksowi lub ulubionym zajęciom sportowym.
