Fragmentaryczne postrzeganie rzeczywistości. Terapia przypowieści

Przypowieści, mając charakter baśniowy, sprzyjają rozwijaniu myślenia symbolicznego i metaforycznego. Ludzka psychika rządzi się prawami logiki zupełnie innego rodzaju, niż matematyka.

sasint

Człowiek może w tym samym momencie pragnąć i bać się tej samej rzeczy. Może kochać jakąś osobę i czuć się na nią rozgniewany. „Logika paradoksalna”, jest niezrozumiała, dla intelektu, ale przyswajalna przez umysł na zupełnie innym, nieświadomym poziomie.

Zawarte w przypowieściach sugestie, przekazy, wzorce, zwykle odnoszą się do wielu poziomów rzeczywistości: do świata emocji, fantazji, relacji, zasad etycznych, wartości, filozofii, duchowości. Oddziaływanie przypowieści ma charakter kompleksowy, czytelnik czerpie najwięcej z tego poziomu przekazu, na którym jest „umiejscowiony” jego najbardziej palący problem. Przypowieści zawierają innych punktu widzenia, przez to dają możliwość bardziej adekwatnego ogarnięcia sytuacji.

Ślepcy i słoń

   W pobliżu Ghor znajdowało się miasto zamieszkałe przez samych ślepców. Pewnego razu przybył w tamte okolice król ze swoją armią. Jego wojsko rozbiło obóz na pustyni, blisko granic miasta. Niebawem do ślepców dotarła wieść o wielkim słoniu bojowym, który znajdował się w obozie, a który podczas walki wywoływał straszną panikę w szeregach przeciwnika.
   Mieszkańcy miasta zapragnęli poznać słonia, więc niektórzy ślepcy udali się do obozu, aby go odnaleźć. Ponieważ jednak nie mogli go zobaczyć, próbowali zebrać informacje o nim dotykając różnych powierzchni jego ciała. Kiedy wrócili do swojego miasta, tłum ciekawskich zebrał się wokół, aby dowiedzieć się prawdy od ślepców. Człowiek, który dotknął ucha słonia, powiedział:
   „Jest on szeroki, szorstki i płaski, podobny do dywanu.”
   „Nieprawda,” – zaprzeczył ten, który dotknął trąby – „przypomina raczej długą, pustą rurę.”
   „Jeśli chcecie poznać prawdę, posłuchajcie mnie. Jest on podobny do grubej kolumny” – krzyknął ślepiec, który obmacał nogę.
   Każdy z nich pomylił część z całością. Każdy na podstawie fragmentu tworzył wyobrażenie całego słonia.

Drogocenna perła, Zbiór przypowieści Środkowego Wschodu stosowanych w psychoterapii, wybór, opracowanie i przekład B. K. Peczko, Kraków 1993,s.20.