Jesienią 2018 r. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olsztynie przeprowadziła akcję ważenia plecaków 9148 uczniów w 38 szkołach na wsiach i w miastach regionu. "Nie odnotowano ani jednej podstawówki, w której wszyscy uczniowie mieliby prawidłową wagę tornistrów" – stwierdza opublikowany właśnie raport z tego badania.
Sanepid w Olsztynie stwierdził, że ponad 19 proc. uczniów szkół podstawowych nosi przeciążone plecaki. "Najcięższe plecaki noszą uczniowie szkół w miastach, czwartoklasiści (36,9 proc.), najczęściej dziewczęta. Najlżejsze tornistry mają uczniowie klas ósmych, bo jedynie u 6,7 proc. plecaki są zbyt ciężkie" – czytamy w raporcie.
W raporcie podkreślono, że każda ze szkół, w której odbywało się ważenie plecaków, zapewniała uczniom możliwość przechowania w szkole części przyborów. "Te działania nie spowodowały obniżenia odsetka uczniów noszących przeciążone plecaki" – mówi cytowany w raporcie sanepidu kierownik Oddziału Higieny Dzieci i Młodzieży Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie Jacek Szydłowski. Dodał on, że "choć uczeń może pozostawić książki w placówce, w praktyce tego nie czyni, bo liczba zadań domowych rodzi potrzebę zabrania podręczników do domu".
"Należy zatem rozważyć wprowadzenie podręcznika cyfrowego lub stworzenie platformy cyfrowej, z której przy pomocy komputera uczeń mógłby korzystać także w domu. Wówczas zniknęłaby konieczność +taszczenia+ książek ze szkoły do domu i z powrotem"
– ocenił Szydłowski.
Poprzednią akcję ważenia tornistrów sanepid przeprowadził w 2016 r. "W porównaniu z tamtymi badaniami znacznie wzrósł odsetek uczniów, u których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej wagi plecaków" – powiedział dyrektor olsztyńskiego sanepidu Janusz Dzisko.
W ocenie ekspertów bezpieczna dla dziecka waga tornistra wynosi od 10 proc. (tzw. niska norma) do 15 proc. wagi ciała (tzw. wysoka norma). Autorzy badania podkreślili "ogromne rozbieżności w ciężarze plecaków", bo ich ciężar wahał się od 0,7 proc. wagi ciała dziecka do aż 56,4 proc. wagi dziecka.
"Niepokoi fakt, że od ostatniej oceny obciążenia uczniów tornistrami nastąpił wzrost maksymalnego stosunku ciężaru plecaka do masy ciała, jak również zwiększenie ciężaru najcięższego tornistra"
– mówił cytowany w raporcie Szydłowski.
Aby ustalić stosunek wagi plecaka do wagi dziecka inspektorzy sanepidu ważyli też uczniów. Zaniepokoiły ich wskaźniki wagi ciała dzieci. "Stwierdzono spore dysproporcje masy ciała uczniów z tego samego rocznika" – zaznaczono w raporcie i podkreślono, że "uzyskane dane budzą niepokój, pokazują, że rośnie liczba dzieci z otyłością i nadwagą".
W raporcie sanepid podał przykładowe maksymalne ciężary ciała uczniów w poszczególnych klasach szkół podstawowych. Pierwszak o maksymalnej wadze ważył 58,2 kg, uczeń klasy drugiej – 64,2 kg, klasy trzeciej 91 kg, czwartej 91 kg. W klasach piątych najcięższe dziecko ważyło 110,7 kg, w klasach szóstych – 108,2kg, w klasach siódmych – 126 kg, a w klasach ósmych – 137,5 kg.