Wtedy, ponad sto lat temu, nie było to takie oczywiste. Różne ośrodki polskiej władzy – Rada Regencyjna, Polska Komisja Likwidacyjna, Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego – które kolejno podporządkowywały się Józefowi Piłsudskiemu – kontrolowały jedynie część, żeby nie powiedzieć skrawek tych ziem, które potem stały się niepodległą II Rzeczpospolitą. Kilka dni później, 16 listopada, Józef Piłsudski pisał:
Jako Wódz Naczelny Armii Polskiej, pragnę notyfikować rządom i narodom wojującym i neutralnym istnienie Państwa Polskiego Niepodległego, obejmującego wszystkie ziemie zjednoczonej Polski.
Jednak walki o granice trwały do 1921 r. 11 listopada jest więc początkiem trwającej kilka lat drogi, na której końcu było państwo polskie o ukształtowanym terytorium.
11 listopada stał się oficjalnie świętem narodowym dopiero dzięki ustawie z kwietnia 1937 r., zatem – wbrew temu, co się często na ten temat sądzi – przed wybuchem II wojny światowej formalnie obchodziliśmy to święto raptem dwa razy. Jednak już wcześniej było ono zakorzenione w społecznej świadomości i celebrowane na mocy zwyczaju, a nie ustawy. Do 1936 r. zazwyczaj jako święto wojskowe, chociaż po przewrocie majowym 1926 r. nadawano mu już charakter uroczystości państwowych.
Z okazji Święta Instytut Pamięci Narodowej zaprasza w listopadzie na:
- 11 listopada 2026 r., godz. 10.00–14.00, Warszawa – Przystanek Niepodległa – dzień otwarty z Centralnym Przystankiem Historia; w programie m.in.: projekcja etiudy filmowej „Świadectwo poMOCY”, wystawa „Ojcowie Niepodległości”, spotkanie z grupą rekonstruktorów oraz warsztaty edukacyjne dla miłośników historii w każdym wieku;
- 16 listopada 2026 r., godz. 10.00–13.30, Warszawa – „Urodziny Niepodległej” – okolicznościowe warsztaty dla szkół (Centralny Przystanek Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego przy ul. Marszałkowskiej 107);
- 20 listopada 2026 r., godz. 9.15, Warszawa – „60. rocznica śmierci gen. Władysława Bortnowskiego” Emisja programu z cyklu „Historia toczy się dziś”, gość: płk dr hab. Juliusz S. Tym;
- 26 listopada 2026 r., Warszawa – udział dr Anny Marii Adamus z Oddziału IPN w Warszawie w jury koncertu „Na skrzydłach wolności” oraz wykład z okazji Narodowego Święta Niepodległości (Szkoła Podstawowa nr 371);