Misteria męki pańskiej - średniowieczny zwyczaj, który budzi kontrowersje

Popularne w średniowieczu misteria męki pańskiej powracają nie tylko do kościołów, ale coraz częściej inspirują również twórców teatralnych. Świadczy o tym zarówno trwający jeszcze do 10 kwietnia Festiwal Nowe Epifanie/Gorzkie Żale (podczas którego zobaczymy jeszcze m.in. spektakl Darii Kopiec pt. „Mater Dolorosa” – premiera 5 kwietnia o godz. 18 w Teatrze Lalka), jak i zbliżająca się premiera spektaklu „Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim”, który już niebawem zaprezentuje działający przy warszawskiej Bazylice Najświętszego Serca Jezusowego Teatr Oratorium.

Misteria były jedną z najpopularniejszych w średniowieczu form dramatycznych – traktujące zwykle o ważnych wydarzeniach religijnych, takich jak na przykład męka i śmierć Jezusa towarzyszyły ludowym obchodom tych świąt. Z roku na rok można zaobserwować powrót do średniowiecznej tradycji, a misteria męki pańskiej coraz częściej goszczą nie tylko w kościołach jako nabożeństwa (np. zamiast tradycyjnej Drogi Krzyżowej), ale również na deskach teatrów. Świadczy o tym zarówno trwający jeszcze do 10 kwietnia Festiwal Nowe Epifanie/Gorzkie Żale (podczas którego zobaczymy jeszcze m.in. spektakl Darii Kopiec pt. „Mater Dolorosa” – premiera 5 kwietnia o godz. 18 w Teatrze Lalka), jak i zbliżająca się premiera spektaklu „Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim”, który już niebawem zaprezentuje działający przy warszawskiej Bazylice Najświętszego Serca Jezusowego Teatr Oratorium. Wspomniany utwór to najstarsze zachowane polskie misterium rezurekcyjne, spisane pod koniec XVI w. przez Mikołaja z Wilkowiecka, paulina z Częstochowy.

Chcę, aby zaczynając od sytuacji wykreowanej teatralnie, dojść finalnie do wspólnej refleksji i spotkania ze Zmartwychwstałym. Chodzi więc nie tyle o misterium współczesne, ale raczej misterium ku współczesności

- mówi reżyser sztuki Mateusz Olszewski.

Popularne w średniowieczu formy współcześnie budzą skrajne odczucia - jedni tęsknią za klimatem wieków średnich, a taki sposób opowiadania o męce Chrystusa pozwala im głębiej ją przeżyć, inni uznają tego typu widowiska za profanację. O opinię spytaliśmy ks. prof. Waldemara Chrostowskiego, przewodniczącego Stowarzyszenia Biblistów Polskich i laureata prestiżowej Nagrody Ratzingera:

Trzeba wyraźnie postawić granicę między wiarą a jej imitacją, między liturgią a imitowaniem liturgii, wreszcie - między pobożnością a imitowaniem pobożności. Pojawiają się rozmaite imitacje tego, co święte, które mają różny charakter - od takich, którym przyświecają dobre intencje, po takie - których nie brakuje również w Polsce, a które są parodiowaniem wiary chrześcijańskiej i liturgicznych obrzędów. Tak więc w tej dziedzinie potrzebna jest szczególna rozwaga i ostrożność. Natomiast jedno nie ulega wątpliwości - miejscem przeżywania zarówno Wielkiego Postu, jak i Triduum Paschalnego oraz samej Wielkiej Nocy jest świątynia

- powiedział duchowny w rozmowie z portalem niezalezna.pl.

Premiera "Historyi o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim" odbędzie się 22 i 23 kwietnia w siedzibie Teatru Oratorium przy ul. Kawęczyńskiej 53. Więcej informacji na stronie projektu.