Ekspozycja powstała na podstawie stałej wystawy plenerowej „Odwaga i pojednanie", znajdującej się w Krzyżowej k. Świdnicy, przygotowanej przez Muzeum Historii Polski we współpracy z Fundacją „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego z okazji 25-lecia Mszy Pojednania.
Wystawa kładzie nacisk na wielką rolę, jaką w pojednaniu odegrały środowiska niezależne – Kościoły i organizacje chrześcijańskie, opozycja w PRL i NRD, środowiska emigracyjne. Oddolne przedsięwzięcia – czasem niewielkich – grup ludzi umożliwiały realne nawiązywanie dialogu, który tworzył przestrzeń do porozumienia początkowo między członkami grup, a potem także między większymi społecznościami.
Na wystawie obejrzeć można historię relacji Polaków i Niemców w XX wieku. Atak Niemiec na Polskę 1 września 1939 r. zapoczątkował okres eksterminacji polskiej elity, cierpienia i upokorzenia wielu milionów Polaków i polskich Żydów. Jałtańskie i poczdamskie decyzje o zmianie granic powojennej Polski i Niemiec pogłębiły i umocniły wzajemną wrogość i nieufność, a sprawa granicy na Odrze i Nysie stała się na lata przedmiotem polsko-niemieckiego sporu. A jednak w latach 60. XX wieku rozpoczęło się budowanie dróg porozumienia Polaków i Niemców.
Ten dialog zainicjowały grupy odważnych Polaków i Niemców, zarówno z NRD, jak i z RFN. Szczególne znaczenie miał dialog środowisk chrześcijańskich. Bez listu polskich biskupów i zdania „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, bez Memorandum Wschodniego niemieckiego Kościoła ewangelickiego i układu o podstawach normalizacji stosunków między Polską a RFN z 1970 roku oraz symbolicznego uklęknięcia Willy’ego Brandta przed pomnikiem Bohaterów Getta, które uznane zostało za publiczne wyznanie winy Niemiec za Holokaust i inne zbrodnie popełnione podczas II wojny światowej, nie byłyby możliwe: Msza Pojednania w Krzyżowej w 1989 roku, Traktat graniczny w 1990 roku oraz podpisany 17 czerwca 1991 roku Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy.
