Wyszukiwanie

Wpisz co najmniej 3 znaki i wciśnij lupę
Kultura i Historia

Zbłąkana kula dosięgła serca Beniowskiego

23 maja 1786 roku na Madagaskarze w potyczce z wojskami francuskimi zginął Maurycy Beniowski, uczestnik konfederacji barskiej, podróżnik, kosmopolita, władca Madagaskaru.

Autor:

23 maja 1786 roku na Madagaskarze w potyczce z wojskami francuskimi zginął Maurycy Beniowski, uczestnik konfederacji barskiej, podróżnik, kosmopolita, władca Madagaskaru.

Ten Węgier z pochodzenia latem 1768 r. dołączył do konfederatów barskich. Przez resztę życia uważał się za Polaka, co podkreślał kilkakrotnie w swym pamiętniku. Wkrótce został złapany przez Rosjan i zesłany najpierw do Kazania, a po próbie ucieczki trafił na Kamczatkę do Bolszeriecka. Tam natychmiast rozpoczął przygotowania do ucieczki, gdyż jak napisał, nie mógł się pogodzić z myślą, że:

W tym oto miejscu miałem zakończyć me życie...




Beniowski zorganizował spisek. W jego wyniku zesłańcy opanowali miasto, a następnie statek „Św. Piotr i Paweł", na którym uciekli. W sumie wraz z Beniowskim Kamczatkę opuściło 96 osób, w tym dziewięć kobiet. Podróż trwała kilka miesięcy, statek zawinął do Japonii, Chin, zatrzymał się na też chwilę na Madagaskarze, by wreszcie dotrzeć do Paryża. Tam Beniowskiego przyjęto na dworze wersalskim, gdzie opowiadał on o swoich przygodach Ludwikowi XV. Zauroczony jego osobą król powierzył mu ekspedycję kolonizacyjną na Madagaskar. Mieszkańcy wyspy, Malgasze, niechętnie patrzyli Beniowskiego i jego ludzi, ale ten wkrótce podporządkował sobie całą wyspę. Do tego stopnia, że został okrzyknięty Ampansacabe – królem. Z nowymi pomysłami i planami wrócił do Europy, a następnie udał się do Stanów Zjednoczonych. Zaprzyjaźnił się z Benjaminem Franklinem, z którym grywał w szachy. Dzięki tej znajomości udało mu się znów wrócić na Madagaskar, ale Francja, bojąc się jego popularności, wysłała korpus ekspedycyjny, aby usunąć buntownika. Zabłąkana kula trafiła go, gdy bronił swego fortu –  Mauritanii. 

Swoje niezwykłe i liczne przygody opisał Beniowski w „Pamiętnikach”, które ukazały się po raz pierwszy w 1790 r., w Londynie, cztery lata po jego śmierci. Było to tłumaczenie angielskie, wydane przez przyjaciela Jacka Hiacynta Magellana. W następnym roku ukazały się one we Francji. Do 1808 r. książka miała 18 wydań w sześciu językach i zrobiła zawrotną karierę, a jej autor stał się bohaterem licznych utworów i źródłem inspiracji. W 1795 r. sztukę sceniczną „Graf Benjowsky oder die Verschwörung auf Kamtschatka" poświęconą przygodom hrabiego napisał dramatopisarz niemiecki Alexander von Kotzebue. W 1800 r. w Paryżu premierę miała opera François-Adrien Boïeldieu „Béniovski ou Les Exilés du Kamchattka”. W 1841 r. ukazał się „Beniowski” Juliusza Słowackiego. W 1847 r.operę do libretta Kotzebuego stworzył austriacki kompozytor Franz Doppler. Dodać trzeba, że w „Pamiętnikach” Beniowski wielokrotnie mijał się z prawdą, koloryzując opowieści i przeinaczając fakty.

Autor:

Źródło: polskieradio.pl,culture.pl

Wesprzyj niezależne media

W czasach ataków na wolność słowa i niezależność dziennikarską, Twoje wsparcie jest kluczowe. Pomóż nam zachować niezależność i kontynuować rzetelne informowanie.

* Pola wymagane