Formoza to jednostka wyspecjalizowana w morskich operacjach bojowych, a wchodzący w jej skład płetwonurkowie ćwiczą razem z Portugalczykami, Hiszpanami i Bułgarami.
Trenują m.in. sposoby przedostania się na obszar kontrolowany przez przeciwnika. NATO sprawdza, czy nowoczesne technologie są w stanie im to umożliwić, a także czy są w stanie wykryć nurków, nim zbliżą się do celu.
Ćwiczenia odbywają się w wojskowej bazie morskiej w Lizbonie. Stacjonuje tam znaczna część portugalskiej floty. Biorą w nich udział przedstawiciele ogółem 20 krajów NATO oraz 26 firm.
Bold Machina 2026 to jednak nie tylko ćwiczenia zespołów nurkowych. Tegoroczna edycja koncentruje się na sprawdzaniu w praktyce technologii, które w niedalekiej przyszłości mogą zmienić sposób prowadzenia operacji na morzu – na wodzie, pod wodą i w powietrzu testowane są bezzałogowe statki powietrzne.
W jednym ze scenariuszy NATO używa bezzałogowych jednostek nawodnych i podwodnych, aby sprawdzić, czy Sojuszowi uda się spenetrować „wrogie” wybrzeże i porty bez narażania ludzi na niebezpieczeństwo. W innym scenariuszu testowane są próby tropienia i zwalczania bezzałogowych statków powietrznych, które próbują przypuścić atak.
Generał Tony Turner, zastępca dowódcy Dowództwa Sojuszniczych Sił Operacji Specjalnych NATO (SOFCOM), powiedział dziennikarzom w Portugalii, że Bold Machina to de facto seria eksperymentów i testów.
– W ten sposób Morskie Siły Operacji Specjalnych NATO dostosowują się do przyszłych operacji. Oczywiście czerpiemy z doświadczeń naszych partnerów w Ukrainie i tego konfliktu w Ukrainie. Podejmujemy się najtrudniejszych wyzwań i problemów, łącząc nasz personel operacji specjalnych z technologami cywilnymi i przedstawicielami przemysłu, aby wspólnie zastanowić się, jak adaptować się i reagować na te wyzwania taktyczne i operacyjne oraz jak wdrażać zdolności, które można wykorzystać
– podkreślił.
– Jesteśmy tu, by bronić każdego centymetra terytorium Sojuszu. Oczywiście jeśli odstraszanie zawiedzie, jesteśmy gotowi do obrony – dodał Turner.
Jak podkreślają uczestnicy Bold Machina, ćwiczenia te pokazują zmianę podejścia do rozwoju morskich zdolności wojskowych. Zamiast czekać latami na gotowy system, żołnierze, naukowcy i przedstawiciele przemysłu spotykają się przy danym projekcie, tworzą rozwiązanie, testują je w warunkach zbliżonych do operacyjnych i na tej podstawie decydują, co warto rozwijać dalej.
W ćwiczeniach biorą udział firmy wybrane przez NATO. Jedną z nich jest norweska Blueye Robotics, której podwodne drony zyskały rozgłos po tym, gdy w 2022 roku wykorzystano je do udokumentowania zniszczeń gazociągu Nord Stream na dnie Bałtyku.
Inna firmą, która bierze udział w ćwiczeniach, jest grecka Reconis, która koncentruje się na autonomicznych systemach sztucznej inteligencji i bezzałogowych statkach powietrznych. Jej dyrektor generalny Fotios Amaksopulos powiedział PAP, że firma dostarczyła siłom NATO podczas ćwiczeń kilka dronów (UAV) działających na różnych częstotliwościach z wykorzystaniem światłowodów i sensorów.
Wyniki eksperymentów w Portugalii zostaną wykorzystane do planowania kolejnej edycji ćwiczeń, która ma odbyć się w przyszłym roku w Grecji.
