W lesie koło Bykowni spoczywa co najmniej połowa spośród 3453 osób z „ukraińskiej listy katyńskiej”. Do tej pory odnaleziono szczątki ok. 900 ciał naszych rodaków.
Polskie poszukiwania w Bykowni zaczęły się w 2006 r., po informacji władz ukraińskich, że na tym leśnym cmentarzysku ofiar NKWD zaczęto znajdować przedmioty należące do polskiego wojska.
Rok później polscy archeologowie odnaleźli nieśmiertelnik dowódcy strażnicy KOP koło Tarnopola, starszego sierżanta Józefa Naglika. Następnie odkopano grzebyk, na którym były wyryte nazwiska, m.in. dowódcy obrony Lwowa w 1939 r. gen. Władysława Langnera; jego zastępcy ppłk. Bronisława Szczyradłowskiego i lwowskiego profesora prawa Ludwika Dworzaka (wszyscy znajdują się na „ukraińskiej liście katyńskiej”). Dokładna identyfikacja ciał ofiar jest jednak bardzo trudna, zarówno NKWD, jak i później KGB solidnie zacierały ślady zbrodni.
Cały las w Bykowni jest jednym wielkim cmentarzyskiem, największym na Ukrainie grobem ofiar NKWD, a dla naszych sąsiadów symbolem komunistycznego terroru przeciw ich narodowi (takim jak dla Polaków Katyń). Są tam pochowani mieszkańcy Ukrainy pomordowani w latach 1936–1941. Dokładnie nie wiadomo ilu, szacunki wahają się od 6,3 tys. aż do 223 tys.
Bykownia była kompleksem leśnym leżącym najbliżej Kijowa. NKWD zażądało dla siebie kilku hektarów. Przywożono tam ciała ofiar zamordowanych w Kijowie. Identycznie postępowano w Charkowie (Piatichatki) i białoruskim Mińsku, gdzie cmentarzysko w lesie koło Kuropat ma taki status, jak ukraińska Bykownia.
Tak jak w wypadku Katynia, pierwsze groby odkryli Niemcy. Już jesienią 1941 r. znaleźli ciała więźniów wymordowanych przez NKWD przed ucieczką Rosjan z miasta. Trzy sowieckie komisje (w roku 1944, 1971 i 1987) „ostatecznie udowadniały”, że w lesie leżą ciała radzieckich jeńców z pobliskiego hitlerowskiego obozu w Darnicy, przy okazji niszcząc dokumenty. Dokonano tam ekshumacji 6–7 tys. ofiar.
Bykownia jest czwartym cmentarzem katyńskim – po samym Katyniu, Miednoje i Piatichatkach na obrzeżach Charkowa. W uroczystości otwarcia cmentarza, poza krewnymi ofiar zbrodni, wezmą udział prezydenci Polski Bronisław Komorowski i Ukrainy Wiktor Janukowycz.
