Jak zaznacza Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, zabytkowa stacja w Rudach, z której można dojechać do stacji Rybnik-Stodoły i Stanicy, to jedna z perełek Szlaku Zabytków Techniki. Po rewitalizacji zabytkowe budynki będą wkrótce pełniły funkcję edukacyjną.
Modernizacja infrastruktury kosztowała 1,8 mln zł, z czego ponad milion to dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach projektu „Szerokie tory do kultury – Inwestycja w Zabytkową Stację Kolejki Wąskotorowej w Rudach”.
„Kolej wąskotorowa w Rudach Raciborskich to jedno z najatrakcyjniejszych miejsc na Szlaku Zabytków Techniki. Cieszy się ogromnym zainteresowaniem turystów, dla których przejażdżka trasą wąskotorówki to nie lada gratka. Przywracanie blasku takim miejscom to jeden z naszych priorytetów. To jednocześnie świetny przykład na skuteczną współpracę samorządu lokalnego z samorządem województwa”
– powiedział marszałek województwa śląskiego Jakub Chełstowski.
Przedstawiciele samorządu dodają, że inwestycja to kolejny przykład wykorzystania środków unijnych z myślą o turystyce poprzemysłowej, coraz popularniejszej i przyciągającej na Śląsk coraz więcej turystów. W ramach prac wyremontowano budynki wagonowni i lokomotywowni - naprawiono dachy i elewacje. Wewnątrz odnowiono posadzki, ściany i sufity, wymieniono instalację elektryczną. Gruntowny remont przeprowadzono także w budynku magazynowo-garażowym. Zmodernizowano także budynek stacji Rudy.
„Kolejka od kilku lat przeżywa swój renesans. Kolejnym etapem będą elektroniczne mappingi i przewodniki dla turystów. Pojawi się między innymi symulator jazdy lokomotywą, co będzie niewątpliwie dużą gratką dla turystów”
- powiedział burmistrz Kuźni Raciborskiej Paweł Macha.
Przejazdy kolejką cieszą dużym zainteresowaniem. W sezonie skorzystało z niej 30 tys. osób. Turyści mają do wyboru dwie trasy: Rudy - Rybnik Stodoły - Rudy bądź Rudy - Stanica - Rudy. Podczas przejazdu można podziwiać Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Rud Wielkich. Na stacji można skorzystać także z wielu innych atrakcji, jak przejażdżki drezynami, zwiedzanie z przewodnikiem lokomotywowni oraz kuźni, czy odwiedzenie muzeum kolejowego i śląskiej izby.
Kiedyś kolejką, powstałą na przełomie XIX i XX w., można było dojechać przez Racibórz aż do Gliwic, trasa liczyła ponad 50 km, prowadzono nią zarówno ruch towarowy, jak i pasażerski. Pociągi przestały jeździć w 1993 r. Mimo wpisu do rejestru zabytków i ochrony konserwatorskiej znaczną część kolei rozkradziono.
Zabytkowa Stacja Kolei Wąskotorowej w Rudach wykorzystuje obecnie zachowany niewielki odcinek. To jedna z dwóch - obok sezonowej 21-kilometrowej linii z Bytomia do Miasteczka Śląskiego - pozostałości sieci kolei wąskotorowej, której kluczową częścią w regionie były powstające od 1853 r. Górnośląskie Koleje Wąskotorowe. Tory o rozstawie 785 mm i łącznej długości w szczytowym momencie ok. 230 km łączyły większość kopalń, hut, fabryk i elektrowni, będąc podstawą lokalnego transportu ładunków masowych i półfabrykatów.
Lokalne władze chciałyby w przyszłości rewitalizować dawne odcinki kolejki wąskotorowej w tej części województwa. „Taka trasa byłaby kręgosłupem turystycznym regionu, podróżą szlakiem lokalnych atrakcji. Racibórz ma Zamek Piastowski, arboretum, Bramy Morawskie, gmina Nędza słynie z miejsc wypoczynkowych, dużą popularnością cieszy się Zalew Rybnicki, a w Rudach mamy Opactwo Cystersów” – wyliczał Macha.
