Jak przypomniał podczas uroczystości otwarcia dyrektor oddziału IPN w Rzeszowie Dariusz Iwaneczko, pomysłodawcą wystawy jest prezes Instytutu Jarosław Szarek.
W jego zamyśle wystawa jest modułowa, składa się z kilkudziesięciu plansz odsłanianych w kilkudziesięciu miastach. Często są to małe miejscowości, tam, gdzie nawet pamięć zawodzi i wszyscy zapomnieli, że zanim były "Porozumienia sierpniowe", robotnicy w wielu miejscach w Polsce rozpoczęli akcje strajkowe
– dodał.
Iwaneczko podkreślił, że protesty te miały podłoże ekonomiczne, ale z czasem przeradzały się i „dokonywały wyłomu w strukturze komunistycznej”. „Te protesty przyczyniły się w efekcie do powstania fenomenalnego ruchu, jakim był NSZZ Solidarność” – stwierdził.
Przypomniał, że ogólnopolskie otwarcie wystawy odbyło się w Mielcu, a z Rzeszowa wystawa pojedzie do Stalowej Woli. Dodał, że pod koniec sierpnia wszystkie wojewódzkie wystawy zostaną zaprezentowane w Warszawie.
„W ten sposób ukazany zostanie fenomen i siła Solidarności, która składała się z małych części, ale urosła do potężnej organizacji, która dokonała wyłomu w całym systemie władzy komunistycznej”
– zaznaczył Iwaneczko.
1 lipca 1980 r. władze PRL podjęły decyzję o podwyżkach cen artykułów spożywczych. W mieleckiej WSK-PZL miała jej towarzyszyć podwyżka płac. Stało się jednak inaczej. W tym czasie w Mielcu, podobnie jak w całej Polsce, brakowało mięsa i wędlin.
Tego dnia pracy odmówiło 270 pracowników WSK. Protesty rozszerzały się i 2 lipca strajkowało już dwa tysiące osób. W kolejnych dniach zasięg strajku został zmniejszany, a ostatecznie wyciszony przez dyrekcje zakładu. Strajk w WSK-PZL Mielec był pierwszym z największych wystąpień robotniczych w lecie 1980 r.
Kolejne wystąpienia robotnicze, także na Podkarpaciu, miało miejsce 15 lipca w Sanockiej Fabryki Autobusów „Autosan” w Sanoku.
Natomiast 16 lipca rozpoczęły się strajki w Lublinie. Po raz pierwszy pojawiły się tam postulaty polityczne. Do końca lipca strajkowało w całej Polsce ok. 80 tys. osób w ponad 170 zakładach pracy. Strajkowa fala wolności przybierała na sile, by zaowocować podpisaniem umów szczecińskich i gdańskich 30 i 31 sierpnia 1980 r.
