Zaraz po rozpoczęciu napaści Rosji na Ukrainę polska prokuratura włączyła się w dokumentowanie zbrodni wojennych.
- Rolą społeczności międzynarodowej jest to aby powstrzymać zbrodnie wojenne. (…) Wszystkie strony konfliktu są zobowiązane do przestrzegania prawa i Statutu Rzymskiego
– zaznaczył Prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego Karim Khan
Mazowiecki Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Warszawie już 28 lutego 2022 roku wszczął śledztwo w sprawie wojny napastniczej rozpoczętej 24 lutego 2022 roku przez władze i funkcjonariuszy Federacji Rosyjskiej, skierowanej przeciwko suwerenności, integralności terytorialnej i politycznej niepodległości Ukrainy. Śledztwo obejmuje swoim zakresem również kontynuowanie zbrojnej napaści na Ukrainę przez Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej, w tym wspólnie i w porozumieniu z władzami i funkcjonariuszami Republiki Białorusi, udostępniającymi terytorium tego państwa dla dokonywania aktów agresji zbrojnej przeciwko Ukrainie.
- W ramach wsparcia dla śledztwa prowadzonego przez Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze będziemy zajmować się dokumentowaniem zbrodni. (…) Liczymy, że dokumentowanie zbrodni przyniesie efekt w postaci postawienia winnych przed Trybunałem Międzynarodowym w Hadze. Będziemy w tym wspierać Pana Prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego
– podkreślił Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny Zbigniewem Ziobro
Działania polskiej prokuratury mają charakter pomocniczy w stosunku do głównego śledztwa rozpoczętego przez MTK. Na stronie internetowej Prokuratury Krajowej zamieszczony został apel w języku ukraińskim o zgłaszanie się uchodźców do prokuratury w celu złożenia zeznań i przekazywania dowodów zbrodni.
- Jestem wdzięczny polskiemu rządowi za wsparcie jakiego mi udzielają
– podkreślił Prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego Karim Khan
Konferencja Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego Z.Ziobro i Prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze K.Khana https://t.co/agDu3ljoKg
— Min. Sprawiedliwości (@MS_GOV_PL) March 16, 2022
W sprawie trwają przesłuchania świadków oraz zabezpieczenie zapisów dokumentujących akty zbrodni wojennych. Dotychczas w toku śledztwa przesłuchano prawie 300 osób, w tym bezpośrednich świadków zbrodni, jak również osoby dysponujące informacjami na ich temat. Świadkowie dostarczają zdjęcia i filmy, które obrazują przestępcze działania sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej w trakcie działań wojennych i na terenach zajętych przez agresora.
Śledztwo Mazowieckiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Warszawie obejmuje zbrodnie, jakich dopuszczają się siły zbrojne Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy w tym m.in.:
- zabójstwa ludności cywilnej oraz osób rannych i chorych,
- traktowanie ludności cywilnej i jeńców jako „żywych tarczy”,
- atakowanie przez siły zbrojne Federacji Rosyjskiej miejscowości i obiektów niebronionych oraz stref sanitarnych,
- stosowanie sposobów walki zakazanych przez prawo międzynarodowe (bomby kasetowe, amunicja fosforowa),
- niszczenie mienia i dóbr kultury poprzez ostrzał artyleryjski i rakietowy stref zamieszkania ludności, centrów miast i obiektów zabytkowych.
Czyny te są kwalifikowane są z art. 122 kk, art.123 § 1 pkt 2,3,4 i § 2 kk i art. 125 § 1 i 2 kk.
Koordynacją śledztwa, na polecenie Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobro zajmuje się prokurator Dariusz Barski.