Sejm głosował nad poprawkami Senatu

Niższa izba parlamentu poparła cztery poprawki, jakie do noweli zaproponował Senat. Jedna z nich stanowiła, że nowe przepisy wejdą w życie z dniem 31 grudnia 2020 roku. Pierwotnie część przepisów miała zacząć obowiązywać po 14 dniach od dnia ogłoszenia ustawy. Kolejna ze zmian popartych przez Sejm, pozwala na zawieszenie poboru kar od gmin, które nie wywiązały się z uzyskania odpowiedniego poziomu recyklingu odpadów.

Teraz ustawa trafi do podpisu prezydenta.

Nowela ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach to - jak wyjaśniał wcześniej resort klimatu i środowiska - inicjatywa pilna. Ma ona pozwolić samorządom, w korzystniejszy dla siebie sposób rozliczyć się z odpadów za 2020 rok.

Zgodnie z nowelą, gminy za 2020 rok będą rozliczały się z recyklingu metodą odnoszącą się do czterech frakcji odpadów, a nie wszystkich wytworzonych, dzięki czemu będą mogły wykazać wyższy poziom ich zagospodarowania. Zgodnie z prawem gminy są zobowiązane do osiągnięcia za 2020 r. 50 proc. poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych liczonego w stosunku do wszystkich odpadów komunalnych.

Gminy za 2020 r. będą obliczały poziom recyklingu w odniesieniu do czterech frakcji odpadów (papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła), czyli tak jak do tej pory. Według ministerstwa korzystniejszy sposób rozliczania odpadów pozwoli zaoszczędzić gminom ok. 900 mln zł na karach, które musiałby zapłacić.

Zgodnie z nowym prawem, metoda liczona do wszystkich wytworzonych odpadów zacznie być stosowana do obliczeń za 2021 r.

Celem nowelizacji jest również uwolnienie ograniczonego obecnie potencjału spalarni odpadów. Chodzi m.in. o zniesienie obowiązującego limitu 30 proc. termicznego przekształcania odpadów komunalnych oraz odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych.

Nowela przesuwać będzie również o rok uruchomienie tzw. modułu potwierdzeń w ramach bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) - z 1 stycznia 2021 r. na 1 stycznia 2022 r. Moduł ten służyć będzie do elektronicznego rozliczania się m.in. z recyklingu i odzysku.

Przesunięcie uruchomienia modułu potwierdzeń ma związek z prowadzonymi obecnie w resorcie pracami nad tzw. ROP, czyli ustawą dotyczącą rozszerzonej odpowiedzialności producentów. Zgodnie z nią producent ma współdzielić koszty selekcji, recyklingu i utylizacji odpadów, które powstały z jego produktów.

Kilka dni temu w wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowano założenia kolejnej noweli ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zgodnie z zapowiedziami to ma być druga, szersza nowelizacja i ma ona przede wszystkim wesprzeć samorządy w obniżeniu kosztów funkcjonowania gospodarki odpadowej.

Ma ona umożliwić m.in. ministrowi właściwemu ds. klimatu wydanie decyzji zezwalających niektórym gminom na odstępstwo od czterofrakcyjnej selektywnej zbiórki odpadów. Chodzi o zbiórkę w podziale na: papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne oraz bioodpady.

Wprowadzenie takiego rozwiązania zapowiadał wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba, który tłumaczył, w przypadku jeśli gmina będzie spełniała warunki techniczne będzie ona mogła prowadzić selektywną zbiórkę w oparciu o trzy frakcje, co ma ograniczyć koszt takiej zbiórki.

Projektowane przepisy mają również pozwolić na dłuższe magazynowanie odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych, paliwa alternatywnego oraz odpadów przeznaczonych bezpośrednio do produkcji takiego paliwa (tzw. kalorycznej frakcji). Po zmianie prawa będzie można to robić przez trzy lata, a nie jeden rok - jak to jest obecnie.

Nowe przepisy mają też umożliwić indywidualne rozliczanie mieszkańców w budynkach wielolokalowych z obowiązku selektywnego zbierania odpadów, co ma pozwolić uniknąć tzw. odpowiedzialności zbiorowej.

Fundusz Dróg Samorządowych

Posłowie w głosowaniu zdecydowali też o odrzuceniu poprawek znoszących m.in. wprowadzoną przez Sejm zmianę nazwy Funduszu Dróg Samorządowych na Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg.

Uchwalona przez Sejm w listopadzie nowela ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych zakłada zwiększenie dofinansowania budowy obwodnic na drogach wojewódzkich oraz budowy, remontów i modernizacji dróg w dużych miastach o 3 mld zł.

Nowelizacja ustawy pozwoli na dofinansowanie budowy obwodnic na drogach wojewódzkich, na których odbywa się ruch tranzytowy. Na zadania te zostaną przeznaczone ok. 2 mld zł.

Z kolei na dofinansowanie budowy, przebudowy lub remontu dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych w największych ośrodkach miejskich, tj. zarządzanych przez prezydenta miasta na prawach powiatu będącego siedzibą wojewody lub sejmiku województwa przeznaczony będzie ok. 1 mld zł.

Samorząd województwa będzie mógł otrzymać dofinansowanie zadania obwodnicowego albo miejskiego w wysokości do 80 proc. kosztów jego realizacji. W przypadku zadań obwodnicowych ostateczna kwota przyznanych środków nie może być większa niż 100 mln zł, a w przypadku zadań miejskich - 30 mln zł.

W funduszu wyodrębniona zostanie - w ramach zadań powiatowych i gminnych - podkategoria zadań polegająca wyłącznie na poprawie bezpieczeństwa pieszych na przejściach.

W 2019 r. w ramach Funduszu Dróg Samorządowych dofinansowanych zostało 1 tys. 149 zadań powiatowych na kwotę 1,7 mld zł i 3 tys. 131 zadań gminnych 2,1 mld zł. W 2020 r. w ramach Funduszu Dróg Samorządowych dofinansowane zostaną 623 zadania powiatowe ponad 1,2 mld zł i 1 tys. 674 zadania gminne prawie 1,5 mld zł.

Ustawa okołobudżetowa

W głosowaniu posłowie odrzucili ponadto poprawki pozwalające ministrowi finansów na możliwość przenoszenia środków w ramach budżetu, ale dopiero po wcześniejszym zasięgnięciu opinii właściwej komisji sejmowej.

Senatorowie chcieli, aby zasięgnięcie opinii sejmowej komisji finansów było konieczne m.in. przy tworzeniu rezerwy celowej na zadania związane z przeciwdziałaniem i usuwaniem skutków klęsk żywiołowych, w tym skutków suszy, czy przeciwdziałaniem i usuwaniem skutków epidemii oraz przy przenoszeniu wydatków w ramach działu obrona narodowa.

Teraz ustawa zostanie przekazana prezydentowi do podpisu.

Sejm uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021, czyli ustawę okołobudżetową, 19 listopada tego roku. Posłowie przyjęli poprawki PiS, m.in. pozwalające na dokapitalizowanie Polskiego Funduszu Rozwoju kwotą 6,6 mld zł.

Sejm wprowadził do ustawy poprawki PiS, które wcześniej uzyskały pozytywną opinię sejmowej komisji finansów publicznych. Tym samym w ustawie znalazły się zapisy podnoszące kwotę na wynagrodzenia pracowników instytucji kultury o 20 mln zł (do 55 mln zł) oraz przedłużające o rok, do końca 2021 r., możliwość nabywania przez skarb państwa udziałów w spółkach ze środków Funduszu Reprywatyzacji.

Zgodnie z ustawą okołobudżetową w 2021 r. rząd planuje w przyszłym roku zamrożenie wynagrodzeń w jednostkach i podmiotach sektora finansów publicznych na poziomie z 2020 r. Przewidziano też zamrożenie płac sędziów, prokuratorów, asesorów i referendarzy sądowych oraz sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku.

Zmienią się też zasady dotyczące naliczania nagród uznaniowych. W miejsce funduszu nagród możliwe będzie przyznawanie nagród za szczególne osiągnięcia czy zachowania, ze środków będących w dyspozycji kierowników jednostek w funduszu wynagrodzeń, a które z przyczyn obiektywnych nie zostały wydatkowane.

Ustawa zakłada też podniesienie limitu wydatków dotyczących realizacji ustawy o Karcie Dużej Rodziny, dofinansowania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie wychowania przedszkolnego; zakupu szczepionek do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień.

Przewidziano także umorzenie pożyczki udzielonej Funduszowi Solidarnościowemu z Funduszu Rezerwy Demograficznej w 2019 r. oraz umorzenie pożyczki udzielonej Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie.