Dziś prezydent Andrzej Duda odznaczył Orderem Orła Białego założycieli i działaczy Komitetu Obrony Robotników: Antoniego Macierewicza, Mirosława Chojeckiego i Piotra Naimskiego.
Prezydent podczas uroczystości, z uwagi na pojawiające się kontrowersje, powiedział, że "skorzystał ze swojego przywileju i odznaczenia zostały nadane z jego inicjatywy".
"Odznaczenia zostały nadane z inicjatywy własnej Prezydenta RP. Prezydent ma taki przywilej wyjątkowy, że może nadać odznaczenia z własnej inicjatywy, tak one są nadane" - powiedział Andrzej Duda. Dodał, że głos kapituły, o który poprosił, był jednomyślny i nie było sprzeciwu wobec nadania Orderu wspomnianym trzem działaczom.
Czego dotyczyły kontrowersje? Pisze o nich m.in. Wojciech Czuchnowski na portalu wyborcza.pl. Jego zdaniem, prezydent złamał ustawę o orderach i odznaczeniach, nadając Orła Białego aktywnemu posłowi - Antoniemu Macierewiczowi. Czuchnowski powołał się na rzeczoną ustawę z 1992 r., w której - jak pisze - jest "specjalny punkt, zabraniający honorowania posła lub senatora aż trzema wysokimi odznaczeniami państwowymi. Przytoczył także brzmienie art 3. ust. 1. ustawy.
"Tyle tłumaczenia i jak grochem o ścianę. Wbrew prawu, wbrew faktom, wbrew logice, rąbiemy na odlew zgodnie z uprzedzeniami"
- skomentował tekst Czuchnowskiego Paweł Szrot, szef Gabinetu Prezydenta RP.
Tyle tłumaczenia i jak grochem o ścianę. Wbrew prawu, wbrew faktom, wbrew logice, rąbiemy na odlew zgodnie z uprzedzeniami. Tym większy szacunek dla red. @PatrykSlowik i prof. Ryszarda Piotrowskiego, którzy szanują literę prawa, choć politycznie nam z nimi nie po drodze. pic.twitter.com/LxPYp49kA8
— Paweł Szrot (@PSzrot) September 23, 2022
W serii wcześniejszych wpisów, Szrot wyjaśniał, dlaczego nadanie odznaczeń przebiegło zgodnie z prawem.
"Zgodnie z art. 2 ust.2 tej ustawy [o orderach i odznaczeniach z 1992 r.] Prezydent nadaje ordery z własnej inicjatywy lub na wniosek Prezesa Rady Ministrów oraz Kapituł Orderów. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy [przywołany przez Czuchnowskiego] z kolei wskazuje, że z wnioskiem o nadanie Orderu Orła Białego, Orderu Odrodzenia Polski lub Krzyża Zasługi posłowi lub senatorowi można wystąpić po wygaśnięciu mandatu osoby proponowanej do odznaczenia. Przepis ten nie stanowi więc przeszkody i nie ogranicza Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w konstytucyjnym uprawnieniu wskazanym wprost w art. 138 Konstytucji do nadania z własnej inicjatywy orderu posłowi lub senatorowi także w czasie sprawowania przez niego mandatu. Mówiąc językiem mniej prawniczym, Premier i kapituły nie mogą wnioskować o odznaczenie w/w orderami w czasie trwania mandatu, natomiast Prezydent działając z własnej inicjatywy może order nadać"
- napisał na Twitterze szef Gabinetu Prezydenta RP.
Szrot podał przykłady odznaczenia Orderem Orła Białego prof. Zbigniewa Religi w 2008, gdy pełnił mandat poselski, oraz Jerzego Buzka w 2012 r., gdy był europosłem.
1. Tydzień wyjaśniania rzeczy oczywistych nie może się jakoś skończyć. Teraz pora na ustawę o orderach i odznaczeniach. Zgodnie z art. 2 ust.2 tej ustawy Prezydent nadaje ordery z własnej inicjatywy lub na wniosek Prezesa Rady Ministrów oraz Kapituł Orderów
— Paweł Szrot (@PSzrot) September 23, 2022