O planach związanych z otwarciem dla wiernych części kościoła gdańscy dominikanie poinformowali na swoim profilu w jednym z serwisów społecznościowych. „Po wykonaniu niezbędnych prac zabezpieczających umożliwiających sprawowanie liturgii zaplanowaliśmy częściowe otwarcie kościoła na 8 i 9 sierpnia 2020 roku” – napisali zakonnicy.
Jednocześnie dodali, że wierni nie będą mogli przebywać we wszystkich zakątkach świątyni. „Otwarte zostaną nawa główna, nawa północna i prezbiterium. Niedostępna będzie nawa południowa, gdzie zlokalizowane jest rusztowanie wsporcze i nadal prowadzone będę tam prace naprawcze przy sklepieniu i filarach” – podano na profilu.
Podkreślono, że pierwsza po prawie dwuletniej przerwie msza św. odprawiona zostanie 8 sierpnia, kiedy to Kościół czci świętego Dominika - założyciela zakonu sprawującego pieczę nad gdańskim kościołem św. Mikołaja.
Zlokalizowana w historycznym centrum Gdańska bazylika została prewencyjnie zamknięta w październiku 2018 r. Decyzję tę podjęto z obawy o bezpieczeństwo wiernych. Stało się to po tym, jak w średniowiecznym obiekcie zaobserwowano liczne, szybko postępujące, spękania sklepień i ścian oraz miejscowe zapadanie się kościelnej posadzki, wskazujące na możliwość wystąpienia katastrofy budowlanej.
Dominikanie zlecili wykonanie szeregu ekspertyz. Pod nadzorem archeologa przeprowadzono też badania sondażowe w celu sprawdzenia stanu fundamentów budynku. W sierpniu ub.r. pomorski wojewódzki konserwator zabytków Igor Strzok, informował, że wstępne ustalenia wskazały, iż poważne spękania ścian i sklepień mogą wynikać z osiadania części murów i filarów podtrzymujących sklepienia.
Strzok wyjaśniał, że sondaże archeologiczne wykazały, iż ściany i filary kościoła posadowione zostały prawdopodobnie nie na drewnianych palach (ta metoda najczęściej była stosowana), lecz na kamiennych ławach fundamentowych położonych bezpośrednio na gruncie. Konserwator tłumaczył, iż „wszystko wskazuje na to, że te fundamenty ścian i filarów zapadają się, pogrążają w gruncie, z różną szybkością”, co skutkuje spękaniami.
Badania mające wskazać ostateczną przyczynę pojawienia się spękań w kościele są kontynuowane. Równolegle z nimi we wnętrzu świątyni trwały prace nad budową systemu rusztowań i wsporników, mających zabezpieczyć nadwątlone spękaniami mury oraz sklepienia.
Prace zabezpieczające we wnętrzu kościoła są możliwe dzięki finansowej pomocy, jakiej udzieliły gospodarzom bazyliki m.in. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, samorząd województwa pomorskiego oraz władze miasta Gdańska.
Obecny kościół św. Mikołaja został zbudowany po 1308 r, kiedy to - w czasie walk o Gdańsk - zniszczona została poprzednia świątynia pod tym wezwaniem. Konkretne daty nie są znane, ale szacuje się, że nowa świątynia mogła powstać w połowie XIV wieku. Jak przypomina gedanopedia.pl, wzniesiony w stylu gotyckim obiekt jest kościołem halowym, podzielonym ośmiokątnymi filarami na trzy sześcioprzęsłowe nawy.
Kościół jest jedną z nielicznych średniowiecznych świątyń w Gdańsku, które niemal bez uszczerbku przetrwały walki, jakie toczyły się w mieście w 1945 roku. W jego wnętrzu zachowało się m.in. barokowe i rokokowe wyposażenie, w tym trzykondygnacyjny ołtarz główny z 1643 r. z obrazem przedstawiającym św. Mikołaja (autorstwa ucznia lub naśladowcy Hermana Hana) oraz ambona, chrzcielnica, konfesjonały i ławy.
