Projekt, liczący ponad 100 stron, powstawał przez kilka miesięcy. Uwzględniono w nim m.in. postulaty zgłaszane podczas konsultacji społecznych czy posiedzeń Forum Debaty Publicznej. Opracowaniem projektu zajmował się zespół ds. samorządu terytorialnego kierowany przez prezydenckiego ministra Olgierda Dziekońskiego.
Prezydencki projekt m.in. stwarza możliwość łączenia mandatu wójta, burmistrza, prezydenta miasta z mandatem senatora. Zasada niełączenia mandatu samorządowca z mandatem posła i senatora została wprowadzona w 2001 roku przez nowelizację ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim.
Propozycja prezydenta zakłada też m.in. wprowadzenie na szczeblu samorządowym: inicjatywy uchwałodawczej, wysłuchania publicznego i zapytania obywatelskiego.
Projekt zakłada też możliwość przeprowadzania wysłuchania publicznego w sprawie niektórych uchwał, przyjmowanych przez władze samorządowe. Umożliwia też powoływanie lokalnych forów debaty publicznej jako ciał doradczych organów samorządu lokalnego oraz wprowadza nowy model absolutorium.
